De winteropvang is jaarlijks open van december tot en met april. Het is een succesvolle samenwerking van de gemeente Amsterdam, de GGD en de organisaties voor maatschappelijke opvang in de stad: met name het Leger des Heils en HVO-Querido, daarbij geholpen door een aantal vrijwilligers. Hoe is het om te werken bij een locatie die maar vier maanden per jaar open is? Onder barre omstandigheden?
Collega Jeffrey coördineert de winteropvang vanuit HVO-Querido. Hij werkt inmiddels ruim twaalf jaar voor onze organisatie. Via de afdelingen Walenburg en de Rijswijk is hij de laatste zes jaar actief als persoonlijk begeleider bij ons Mobiel team. Dit team trekt er actief op uit om dak- en thuislozen die zich ophouden aan de rafelranden van de stad op te sporen, in kaart te brengen, te ondersteunen en zo nodig te begeleiden naar hulpverlening. Regelmatig gaat het hier om mensen die juist zorg mijden.
We zijn er als de nood hoog is
‘Wij zijn vaak het eerste contact dat mensen met de hulpverlening hebben,’ vertelt Jeffrey enthousiast. ‘Dat vind ik ook het mooie van ons werk. Wij zijn er direct voor mensen bij wie de nood hoog is. Dat varieert van mensen die nog maar net dakloos zijn geworden, tot doorgewinterde types. Veel van onze bezoekers houden zich min of meer schuil. Ze wonen in tentjes en geïmproviseerde onderkomens op afgelegen en soms onherbergzame delen van de stad. Een aantal van hen zie ik hier terug in de winteropvang. Hier heb ik een andere rol, minder direct en praktisch aan de slag met de bezoekers, maar meer verwijzend.’
Jeffrey den Exter, coördinator winteropvang
Hoe komen gasten bij de winteropvang terecht?
Wil je weten hoe jij zelf terechtkunt bij de winteropvang? Lees dan verder in dit recente artikel over de winterkouderegeling.
Jeffrey vertelt: ‘Mensen komen hier binnen via de GGD. Als een bezoeker zegt dat die behoefte heeft aan begeleiding, houden wij een korte screening om de vraag helder te krijgen. Dan kunnen we die persoon naar de juiste instantie verwijzen voor de zorg of begeleiding die ze nodig hebben. Soms wordt gedacht dat wij van de winteropvang alleen maar onderdak verlenen en verder niks, maar iedereen wordt hier gezien, echt iedereen. We runnen hier geen goedkoop hotel. Wij zijn hulpverleners, dat is ons werk.’
Winteropvang in de winter
Vertrouwen winnen
Jeffrey geeft aan dat de winteropvang best intimiderend kan zijn. Als een bezoeker binnenkomt, zien ze veel hulpverleners, beveiligers, een systematische opzet. ‘Dat zijn vaak juist dingen die ze proberen te vermijden,’ legt hij uit. ‘Dat, terwijl de winteropvang juist heel laagdrempelig is.’
‘Toch hebben we al een paar echte zorgmijders gehad die regelmatig zijn teruggekeerd,’ gaat Jeffrey verder. ‘Dat is een goed teken. Een van de bezoekers komt bijvoorbeeld regelmatig eten en douchen, maar slaapt nog wel buiten. Dat zie ik als een stap in de goede richting. Dat die meneer überhaupt in de winteropvang komt, is al bijzonder. We weten van steeds meer mensen het vertrouwen te winnen.’
Winteropvang in het voorjaar
300 bezoekers in de winteropvang
‘Gemiddeld hebben we elke nacht ruim 300 bezoekers,’ benoemt Jeffrey. ‘Dat aantal is vrij constant. Als het echt koud is, verhogen we de capaciteit door extra slaapzalen in te richten. Dan hebben we 350 à 360 mensen in huis. Die cijfers maken duidelijk dat dit nodig is. Alles en iedereen komt binnen vanuit alle windstreken, ieder met een eigen verhaal. Dat zoveel mensen buiten de boot vallen, is zorgelijk.’
Het team van de winteropvang
De reuring en hectiek maakt het werk leuk en boeiend
‘We werken elke avond met een kleine twintig mensen,’ zegt Jeffrey. Hij somt op: ‘Zes beveiligers, twee cliëntvrijwilligers, vrijwilligers en tien begeleiders (gemend van ons en het Leger des Heils). Dat verloopt uitstekend. Het is altijd druk, er is altijd reuring en hectiek met al die mensen in huis, maar die hele entourage maakt het werk leuk en boeiend. Ik ben supertrots op het team. Met mensen die elkaar niet kenden, die niet op elkaar waren ingespeeld, zetten we het toch maar neer met z’n allen. Het loopt gewoon goed.’
‘De winteropvang is aanpoten!’
Ook collega Mike heeft veel ervaring met het coördineren van de winteropvang. Hij vertelt: ‘De winteropvang? Dat is aanpoten! Het begint al met de voorbereidingen. In een paar weken tijd moet de opvanglocatie helemaal gereed gemaakt worden. Dat betekent schoonmaken, bestellingen doen, inrichten, een taakverdeling afspreken en zorgen dat iedereen goed op de hoogte is van wat er gaat gebeuren. Ook maken we altijd werk van een goed contact met de buren.’
‘We zien dan mensen die al langere tijd geen huis meer hebben, maar ook nieuwkomers,’ gaat Mike verder. ‘Mensen met keurige kleding en mooie tassen, maar die nergens meer heen kunnen. Niet bij vrienden, niet bij familie, nergens. Iedereen laat ze in de steek. Ze kunnen alleen bij ons terecht. Dat raakt ons nog steeds. Het gevoel: dat had mij ook kunnen overkomen.’
‘Direct en rauw’
Teammanager Jolanda: ‘Het leuke van werken bij de winteropvang, is dat het zo direct en rauw is. Het gaat echt om daklozen in Amsterdam die rechtstreeks van de straat komen, om mensen die anders ergens buiten zouden slapen. Bezoekers reageren heel verschillend. De meesten zijn gewoon blij dat er opvang is. omdat ze geen alternatief hebben. Sommige zijn heel dankbaar, maar we hebben ook iemand gehad die het belachelijk vond dat we geen cola serveren.’
Winteropvang, Contactweg 2019
Werken in een tentenkamp
Wist je dat onze winteropvang in 2019 bestond uit portocabins? ‘Toen ik het ontwerp voor de winteropvang zag, dacht ik ‘hoe gaan we dit doen?’ Die portocabins zijn geschikt als slaapzalen, maar er is veel meer nodig. Daardoor zijn die twee grote witte tenten erbij gekomen,’ vertelt teammanager Jolanda.
Ze zegt ook: ‘Helemaal in het begin viel de stroom soms uit, maar dat is allemaal opgelost. Maar het blijft natuurlijk wel een tent. We maken wel grapjes over ‘het tentenkamp’.’
Alynda de Fluiter Braat, geflankeerd door twee collega’s van de winteropvang
‘Mensen moeten zich welkom en op hun gemakt voelen’
Teammanager Alynda vertelt: ‘Op de Transformatorweg en in de winteropvang komen we een wat rauwe doelgroep tegen. Dat is een superleuke uitdaging. Het werk is afwisselend en we hebben een divers publiek. We werken met een team van 15 tot 20 mensen. Onze collega’s zijn met hart voor de zaak hard aan het werk. Er is best veel animo voor. Zeker voor nieuwe medewerkers is het een mooie gelegenheid om te kijken of werken bij HVO-Querido bij ze past.’
‘Mensen komen bij de winteropvang voor een bed, een douche, een warme maaltijd en na het eten kunnen ze tv kijken of een spelletje doen in de algemene ruimte,’ gaat Alynda verder. ‘Wij moeten ervoor zorgen dat het in de winteropvang echt om de mensen blijft gaan. Dat ze zich welkom en op hun gemak voelen. Dat vergt een extra inspanning waardoor onze gasten het gebouw, de bewaking, de camera’s, het fouilleren en de porto’s waar medewerkers mee lopen bij wijze van spreken niet meer opmerken. De gasten zijn blij dat we er zijn en daar doen we het voor.’
Meer weten over de winteropvang?
- Hoe is het om in de winteropvang te slapen?
- Wat is het verschil tussen de winteropvang en de winterkouderegeling?
