Het Judith van Swethuis biedt een warm thuis aan mensen met een psychiatrische kwetsbaarheid die langdurig van zorg afhankelijk zijn. De gemiddelde leeftijd van de bewoners ligt rond de zestig jaar. Al onze bewoners hebben 24 uur per dag zorg nodig en hebben hiervoor een Wlz-indicatie.
Ons team werkt iedere dag aan een gemoedelijke en huiselijke sfeer waarbij bewoners zo veel mogelijk de regie hebben.

Hoe is het om in het Judith van Swethuis te wonen?

Bewoner Fred Benjert vertelt: ‘Ik woon al 7 jaar in het Judith van Swethuis. Het bevalt me hier goed. Ik ga drie dagen per week naar de zorgboerderij in de Beemster om de beesten te voeren en de stal uit te mesten. Dat is mooi werk. Op zaterdag koken we hier zelf met de groep. Vooral Indonesisch koken is een specialiteit van mij.’

Woonsituatie

Het Judith van Swethuis biedt plaats aan 66 bewoners, verdeeld over twee vleugels. Het overgrote deel bestaat uit woningen met een eigen badkamer, wc en een kleine pantry. Iedere vleugel heeft twee afdelingen van ongeveer veertien bewoners. Per afdeling is er een gezamenlijke huiskamer en een keuken/eetkamer.

Daarnaast hebben we negen kamers verdeeld over twee groepswoningen met gezamenlijke wc en douchevoorzieningen. Bewoners krijgen drie maaltijden per dag. Koks zorgen elke dag voor vers en lekker eten. Naar wens kunnen bewoners ook zelf koken of daaraan meehelpen.

Het Judith van Swethuis beslaat de onderste twee verdiepingen van gebouw De Miranda. Het ligt in een rustig deel van de Amsterdamse Rivierenbuurt naast het De Mirandabad. Er is een ruime open binnentuin en een groot terras. Gezamenlijke activiteiten vinden plaats in de grote zaal / huiskamer.

Een commissie geeft bewoners medezeggenschap. De bewonerscommissie bespreekt maandelijks met de leiding de gang van zaken in huis.

Judith van Swethuis

Visie

Het Judith van Swethuis biedt mensen een veilige woonomgeving waarin zij de ruimte krijgen om zo zelfstandig mogelijk te leven en zichzelf te zijn. Hierin staat respect voor ieders eigenheid centraal, inclusief de mogelijkheden en beperkingen.

Bewoners moeten in staat zijn om in een groep te wonen en niet bedlegerig zijn. Zolang ze zelf willen, en zolang we zorg van goede kwaliteit kunnen garanderen, mogen bewoners in het Judith van Swethuis blijven wonen.

‘Wij komen niet op ons werk,’ zo schetst een medewerker de verhoudingen, ‘wij werken in de woning van onze bewoners.’

Begeleiding en zorg

Bewoners kunnen lichte begeleiding en ondersteuning krijgen bij de algemene dagelijkse levensverrichtingen. Als het nodig is, kunnen medewerkers deze ADL tijdelijk overnemen. Bewoners kunnen enige lichte verpleegzorg krijgen. Wij hebben een nauwe samenwerking met de thuiszorg.

Er zijn diverse laagdrempelige activiteiten, zowel binnen- als buitenshuis. Deze zijn toegesneden op de wensen en mogelijkheden van bewoners. Denk hierbij aan muziek maken, zingen, sport, zingeving, creativiteit en uitstapjes.

We organiseren bijeenkomsten voor familie en naasten van bewoners en ook vakanties voor bewoners.

Het Judith van Swethuis werkt samen met behandelaren van GGZ inGeest en met diverse huisartsen uit de buurt. De begeleiding is krachtgericht, persoonlijk en gericht op deelname aan de samenleving naar eigen kunnen.

Naam en geschiedenis

Het huis is genoemd naar de legendarische dr. Judith van Swet (1909-1988), een van de eerste vrouwelijke sociaal psychiaters in ons land. Zij werkte van 1969 tot 1980 als psychiater en directeur bij de Queridostichting. In de zestiger jaren reed zij met een busje naar Santpoort en sommeerde alle Amsterdamse psychiatrische patiënten mee terug te komen naar de stad. Uit deze gedachte ontstond de Queridostichting, inmiddels HVO-Querido. Resocialiseren en gewoon meedoen in je eigen stad, in plaats van opgeborgen in de bossen, was het motto.

In 1979 kocht de stichting het Joodse kindertehuis aan de Mirandalaan en daarin kwam het Judith van Swethuis met woonruimte voor 64 chronisch psychiatrische patiënten. In 1997 verkocht HVO-Querido de grond aan het stadsdeel op voorwaarde dat het Judith van Swethuis zou blijven bestaan.

De resocialisatie heeft in het gebouw vorm gekregen. De mensen heten geen patiënten meer, maar bewoners. In het gebouw De Miranda wonen nu 65 kwetsbare mensen tussen gewone Amsterdammers. Nog eens tien mensen wonen op zichzelf in het aangrenzende Rivierengebouw. Niemand wil terug naar Santpoort. Dr. Judith van Swet heeft haar zin gekregen.

Kunstwerk en klimpaal

In 2019 is het bronzen sculptuur dat voor het Judith van Swethuis staat opnieuw onthuld, nadat de kunstenaar en historie door oud-collega Peter Lokkerbol zijn achterhaald. De kunstenaar blijkt  Hans Ittmann (1914-1972) te zijn. Het kunstwerk is voor het eerst onthuld toen koningin Juliana in 1965 het destijds nieuwe Joods kinderhuis opende. Het beeld was niet alleen een kunstwerk om naar te kijken, het was ook bedoeld als klimpaal voor de kinderen.

Als de Queridostichting het pand in 1975 overneemt, is het beeld een deel van de boedel. In 1996 wordt het oude tehuis gesloopt om plaats te maken voor het huidige Judith van Swethuis. Het beeld gaat mee en staat ter bescherming in verschillende bouwputten om uiteindelijk te worden geplaatst in de tuin van het tehuis. Daar is het vanaf de Zuidelijke Wandelweg goed te zien.

Het beeld van Ittman en degene die de onthulling mogelijk hebben gemaakt

Beatrice von Bormann, conservator moderne kunst van het Stedelijk Museum Amsterdam, vertelde tijdens de her-onthulling in 2019: ‘Ittmann wordt in 1914 in Waalwijk geboren in een welgestelde familie en is financieel onafhankelijk. Vanaf medio jaren ’30 werkt hij als autodidact in Amsterdam. In de oorlog neemt hij les bij de beeldhouwer Cephas Stauthamer. Aanvankelijk maakt Ittmann figuratief werk.
Na de oorlog begint hij abstract te werken, hoewel de mens veelal zijn uitgangspunt blijft.’

‘Ittman reist door Zuid-Amerika en Noord-Afrika en raakt zoals veel moderne kunstenaars in die tijd geïnspireerd door etnografische kunst,’ benoemde Beatrice. ‘Eind jaren ’40 studeert Ittman aan de Ecole des Beaux Arts in Parijs, destijds hét centrum voor moderne kunst in de wereld. Hier volgt hij onder meer lessen bij de beroemde Ossip Zadkine, die dan aan zijn monument voor het bombardement op Rotterdam werkt. In 1947 wordt Ittman lid van de kunstenaarsvereniging Vrij Beelden, de eerste avantgardistische groep in Nederland en een tegenhanger van het radicalere Cobra. Volgens Von Bormann behoort Ittmann tot de ‘voorzichtig vernieuwenden. Omdat hij regelmatig met mensen overhoop lag, verlaat hij de groep in 1950 om lid te worden van de groep Creatie, die streeft naar abstratie.’

Beatrice: ‘In 1954 zorgt Ittman dat Vrij Beelden en Creatie worden herenigd en zo ontstaat de Liga Nieuw Beelden. Eerst maakt Ittmann vooral massief houten beelden, vanaf 1955 werkt hij voornamelijk in metaal.
Ittmann werkt veel samen met architecten en maakt veel werk in de openbare ruimte, waarvan vijf in Amsterdam. Hiervan zijn er nog twee over. Twee zuilen aan de Wiltzanglaan, en het beeld bij het Judith van Swethuis.’ Dit laatste is volgens Beatrice een ‘prachtig beeld’ met een speels karakter, dat goed Ittmanns karakteristieke ‘balans tussen massa en leegte’ weergeeft.

Meer

>> Kijk hier voor nieuwsberichten en verhalen over het Judith van Swethuis.