In pijnlijke levenservaringen zit veel ervaringskennis. Bij HVO-Querido maken we graag gebruik van deze kennis bij bewoners en collega’s. Zo kunnen we ons bij de ondersteuning van bewoners nog beter inleven in hun herstel en het beleid beter op hen afstemmen. Persoonlijk begeleider Linda is de initiatiefnemer van een expertisepunt voor zorgprofessionals met ervaringsdeskundigheid in oprichting.
Ook collega’s hebben ervaringskennis
‘Inmiddels ben ik heel open over mijn ervaringsdeskundigheid,’ vertelt Linda. ‘Dat is niet altijd zo geweest. Bij mijn sollicitatie heb ik bijvoorbeeld niets gezegd over mijn eigen ervaring. Het besef dat niet alleen bewoners, maar ook collega’s ervaringskennis hebben, begint nu pas langzaam door te dringen in de organisatie. Bij de andere GGZ-organisaties in de stad is er nog weinig op dit gebied, in die zin zijn we bij HVO-Querido een voorloper.’
Linda benoemt: ‘Onderzoek wijst uit dat één op de drie collega’s in de zorg een levensontwrichtende periode heeft ervaren. Als je de naaste familie van de collega’s meetelt, is dat zelfs 56%. We hebben het dus over een grote groep mensen.’
Wanneer vertel je het wel en wanneer niet?
‘Er op je werk voor uit durven komen dat je ervaringsdeskundig bent, kan voor sommige mensen lastig zijn,’ zegt Linda. ‘Want als je het eenmaal hebt verteld, kun je niet meer teug. Wat zullen ze nu van me denken? Word ik nog wel serieus genomen? Hoe reageren collega’s als ik me een keer ziek meld? Dat zijn allemaal terechte vragen.’
‘Ook daarom zetten we dit expertisepunt op,’ gaat Linda verder. ‘We willen collega’s eerlijk advies geven. Wat zijn de voor- en nadelen van open kaart spelen? Hoe kun je het vertellen? Wat vertel je wel en wat niet? Ik zou graag zien dat er intervisie komt, dat collega’s met ervaring gastlessen geven in teams en dat ze worden betrokken bij het bespreken van casuïstiek.’
Persoonlijk begeleider en ervaringsdeskundige collega Linda Doef
Jouw ervaring is nooit precies die van een ander
‘Ervaring hoeft niet op het niveau van de diagnose overeen te komen met die van de bewoner. Elke ervaring is immers uniek, dus jouw ervaring is nooit exact hetzelfde als die van een ander. Het gaat meer om de grote lijn, om een helikopterview,’ legt Linda uit.
Kwetsbaar zijn en hokjes-denken
Linda vult aan: ‘Ik gooi nooit mijn hele levensverhaal op tafel, maar ik merk dat ik soms beter aan kan sluiten bij de beleving van bewoners, ook al heb ik zelf bijvoorbeeld nooit een psychose gehad.
Vertellen over je ervaring brengt je in een kwetsbare positie. Mensen zijn altijd nieuwsgierig. Echt? Jij? Je ziet er niks van! Wat heb je dan gehad? Dat is precies het denken in hokjes wat onze bewoners ook tegenkomen.’
Veilige omgeving om open te zijn of je ervaring
Een veilige omgeving waarin je open kunt zijn over je ervaringsdeskundigheid komt de zorg op verschillende manieren ten goede. Linda benoemd: ‘Als je goed in je vel zit, functioneer je beter. Daar wordt de relatie met bewoners alleen maar beter van. Natuurlijk is het niet verplicht om je ervaringskennis te delen, maar het is belangrijk dat er de ruimte is zodat je dit zelf kunt bepalen.’
Linda gaat verder: ‘Ervaringsdeskundigheid is een extra bron van kennis, naast wat je op school hebt geleerd en de vaardigheden die je in de praktijk hebt opgedaan. Die extra kennis draagt bij aan de verbetering van de kwaliteit van onze hulpverlening.’
Erkenning voor ervaringsdeskundigen
‘Ik merk dat HVO-Querido graag wil dat dit er komt,’ benoemt Linda. ‘We krijgen de mogelijkheden om een expertisepunt te ontwikkelen en dat voelt als erkenning. Er is al een eerste bijenkomst met ervaringsdeskundige collega’s geweest. Binnenkort komt er een tweede en dan lanceren we het expertisepunt officieel, met een aftrap en een spreker. Wanneer precies weet ik nog niet, maar in ieder geval nog voor de zomer.’
