Van 1937 tot 1973 heeft HVO een internaat voor schoolgaande kinderen gehad aan de Stadhouderskade 84 in Amsterdam. Deze afdeling werd vanaf 1947 het Prinses Marijkehuis genoemd. Ans van der Linden herinnert zich haar verblijf van 1957 tot 1967 in het voormalige Marijkehuis.
‘Tehuis voor schoolgaande kinderen’
‘Toen ik in 1957 in het Marijkehuis kwam, was ik nog erg klein,’ vertelt Ans. ‘Mijn moeder was er vandoor gegaan en mijn vader was niet in staat om voor mijn jongere broertje en zusje en mij te zorgen. Omdat zij nog zo jong waren, gingen ze eerst naar de Roggeveenstraat en later pas in het Marijkehuis. Het Marijkehuis was namelijk voor kinderen die al naar school gingen. Alleen een tante en oom bekommerden zich om ons. De rest van de familie liet ons in de steek.’
‘Het leven in het Marijkehuis was nou eenmaal zo,’ gaat Ans verder. ‘Ik wist niet anders. Vroeger kwam mijn vader me regelmatig halen in het weekend, maar dat werd met de tijd steeds minder. Ik bleef meestal alleen achter als de rest naar huis ging. Een enkele keer kwam mijn tante uit Noord me halen. Ik heb nooit echt meer contact met mijn ouders gehad.’
Marijkehuis, Avondvierdaagse 1965
Hoe ging het eraan toe in het Marijkehuis?
Ans: ‘Mijn eerste indrukken van het Marijkehuis waren de grote zalen en lange eettafels, een beetje als een vakantiekolonie. Het was een enorm gebouw en je moet niet vergeten dat ik nog erg klein was. Ik kan me ook het kousen stoppen herinneren wat wij moesten doen. Je zat alleen maar met meisjes bij elkaar en met wildvreemden om je heen. We hadden kleding met wasmerkjes er in. De oudere meisjes moesten de bedden opmaken voor de kleintjes. Dat ging met een speciale vouw, die ik altijd ben blijven gebruiken, zolang ik lakens en dekens had.’
‘Er was geen geld,’ gaat Ans verder. ‘Verjaardagstraktaties zaten er niet bij. Alleen papillotten in je haar. Het was een armoedige tijd. We zagen er ook altijd een beetje armoedig uit qua kleding, anders dan de andere kinderen op school. Ik herinner me een avondvierdaagse waar we allemaal in keurige witte shirtjes liepen met blauwe rokjes. Maar die rokjes waren geverfd en toen het ging regenen liep dat uit en kregen we allemaal blauwe benen.’
Ans zegt ook: ‘Het eten in het Marijkehuis vond ik drie keer niks. Het was allemaal gestoomd en je moest altijd je bord leegeten. Dan kreeg je ook nog altijd van die smerige pap. Ik hoor nog het stemmetje van de zuster als we de melk zuur vonden: ‘de vitaminen zitten er nog in’. Vreselijk. Ik weet nog dat we voor het eerst chocoladekorreltjes kregen. Dat was toen nieuw en dat ging met een theelepeltje.’
Hoe vulde Ans haar dagen in het Marijkehuis?
‘We wandelden over de Albert Cuyp en bij mooi weer speelden we op de binnenplaats,’ vertelt Ans. ‘Ik herinner me een optreden op die binnenplaats van Schotten met doedelzakken. Grote mannen in rokken, dat had ik nog nooit gezien. Met kerst gingen we altijd naar het gebouw ernaast, van het tijdschrift Margriet. Dan moesten lezeressen bijvoorbeeld het gewicht raden van banketstaven. Daar kregen wij dan ook van en ons koor ging er zingen. Het Sinterklaasfeest werd door soldaten georganiseerd. Dan waren er volop cadeautjes.’
‘De jonge Louis van Dijk kwam ook vaak pianospelen en dan zongen we mee,’ vult Ans aan. ‘Het rondvluchtje met de KLM boven Nederland, in 1965, daar was ik ook bij. Dat was door een rijke Amerikaan betaald.’
Op vakantie met de bewoners van het Marijkehuis
‘In de zomervakantie gingen we naar een school in Arnhem,’ vertelt Ans. ‘De fonteinen van de Bedriegertjes weet ik ook nog. We wandelden veel en speelden veel buiten. In de vakantie mocht je altijd een taartje uitkiezen. Dat was een enorme luxe in die tijd. Ik koos altijd een tompoes. Later, toen we een jaar of veertien, vijftien waren, gingen we in de vakantie op de fiets naar allerlei jeugdherbergen. Eerst met een zuster erbij. Later zonder begeleiding.
‘Ik kon de vrijheid niet aan’
‘In 1967 ben ik op mezelf gaan wonen op een zolderkamertje,’ gaat Ans verder. ‘Ik was toen een echte hippie en het was een opwindende tijd. Maar ik kon de vrijheid niet aan, raakte zwanger en kwam in 1968 in een tehuis voor ongehuwde moeders terecht. Ik heb toen veel moeite moeten doen om mijn dochter terug te krijgen.’
Ans legt uit: ‘Ik moest op audiëntie komen bij mevrouw Kempers van de Voogdijafdeling van HVO. Zij vond dat er van mij niks terecht zou komen en dat ik in het rosse leven zou komen. Ik had toen gelukkig al de man leren kennen die vele, vele jaren mijn echtgenoot zou zijn. We hebben gewacht tot ik meerderjarig werd, dan hoefde ik van niemand toestemming te vragen. Op mijn verjaardag in 1970 zijn we getrouwd.’
Ans vertelt: ‘Mijn echtgenoot en ik kregen een woning op de Laagte Kadijk en toen heb ik van de rechter mijn dochter teruggekregen. We hebben later ook nog een zoon gekregen. Mijn kinderen werken nu beiden in de zorg. Zelf heb ik tot mijn pensioen altijd in de bejaardenzorg gewerkt. Mijn man is helaas in 2008 overleden.’
Geleerd om eerlijk, zuinig en hardwerkend te zijn
‘Ik weet niet precies wat ik bij het Marijkehuis heb geleerd,’ zegt Ans. ‘Ik denk wel dat mijn levenslange afkeer van onrecht daar is begonnen. Verder ben ik zuinig, hardwerkend en kan ik goed sparen, want dat moesten wij toen ook. Van het weinige geld dat je had, moest je toch ook iets sparen. Dat kan helemaal geen kwaad. Ik vind het jammer dat het Marijkehuis is afgebroken.’
Meer lezen over de historie van het Marijkehuis?
Lees ook:
- Cor vertelt: Hoe was het om in 1940 in het Marijkehuis te wonen?
- Annie en Joke vertellen: Hoe was het om in 1950 in het Marijkehuis te wonen?
- Ben vertelt: Hoe was het om in 1960 in het Marijkehuis te wonen?
- Marion vertelt: Hoe was het om in 1962 in het Marijkehuis te wonen?
- Ellen vertelt: Hoe was het om in 1963 in het Marijkehuis te wonen?
Of ontdek hoe hoe het was om in de oorlogstijd (1943) te werken bij de Roggeveen. Zoon Frank vertelt hoe zijn moeder Gea het vond om bij de Roggeveenstraat te werken toen het nog een kleuterafdeling van HvO was.
