Nieuws

HVO-Querido verzorgt en begeleidt de opvang van Oekraïense vluchtelingen op verzoek van de gemeente Amsterdam in twee hotels, het WOW-hostel en waarschijnlijk een vestiging van Holiday Inn. Er is bij ons in eerste instantie plaats voor 668 mensen.

Wie heeft als kind niet ooit zijn adres zo geschreven? Damstraat, Amsterdam, Noord-Holland, Nederland, Europa, wereld. Zo voelt onze opvang van vluchtelingen uit het Oekraïne een beetje. Maar dan omgekeerd.

De oorlog in Oekraïne is een gebeurtenis met grote wereldwijde gevolgen. Europa stelt zich eensgezinder op dan ooit. De Nederlandse regering heeft de toestroom van vluchtelingen uit Oekraïne uitgeroepen tot nationale crisis. Amsterdam draagt zijn steentje bij door verschillende opvanglocaties in de stad open te stellen. De gemeente heeft De Regenboog Groep, het Rode Kruis, het Leger des Heils en HVO-Querido gevraagd om hier samen uitvoering aan te geven.

HVO-Querido verzorgt deze opvang voorlopig in twee Amsterdamse hotels, het WOW-hostel in Bos en Lommer en mogelijk de Holiday Inn in Buitenveldert. Daar treffen we de mensen die het slachtoffer zijn geworden van de oorlog. Want geopolitieke expansiedrift leidt altijd tot onvoorstelbaar menselijk leed. Wie vanuit de grote beweging van geschiedenis inzoomt treft altijd onschuldige burgers. Een gewoon gezin uit Charkov en een ontheemd kind uit Kyiv.

De eerste vluchtelingen arriveren

Vandaag zijn de eerste vluchtelingen uit Oekraïne aangekomen in het WOW-hostel in Bos en Lommer. Het gaat om Siuzana, een hoogzwangere vrouw en haar twee kleine kinderen, een jongen en een meisje. Het gezin komt uit een stadje aan de rivier de Dnjepr, de grote rivier die dwars door het land loopt. Ze zijn door de vader en echtgenoot met de auto naar de opvang gebracht, maar nu zijn gezin in veiligheid is, gaat hij weer terug naar zijn land.

Niet toevallig was er onder de vrijwilligers van HVO-Querido in het WOW-hostel iemand die Russisch sprak. Het overgrote deel van de Oekraïense bevolking spreekt en verstaat ook Russisch, een verwante taal. Zo konden de mensen meteen bij aankomst op hun gemak worden gesteld. Er is in het WOW-hostel plaats voor 388 mensen. Teammanager Conrad Köckert van HVO-Querido is hier locatiehoofd. Hij is blij dat alles op tijd in gereedheid was voor de opvang en vooral dat er een enthousiast team klaar staat.

Waar voor je geld

Op onderstaande foto zie je mannen die Europa bereikten met een bootje vanuit Turkije via Griekse eiland Samos. Deze heren, die tijdelijk in onze noodopvang voor vluchtelingen aan de Flierbosdreef verblijven, hebben noodgedwongen veel achtergelaten in Syrië, maar niet hun gevoel voor humor. Ze hebben een klein fortuin betaald voor de oversteek die normaal nog geen 2 uur zou duren. De heren deden er echter door zwaar weer, pech en ander ongemak ruim zeven uur over. ‘Een tocht die je zelfs je grootste vijand niet zou toewensen,’ aldus een van hen.

Toch kunnen ze er achteraf hartelijk om lachen. Een van de heren vertelt dat ze nu tenminste waar voor hun geld hebben gekregen en dat hij ruim 2000 euro voor nog geen twee uur varen veel te duur had gevonden.

Voorbereidingen treffen om vluchtelingen te ontvangen

Er is de afgelopen dagen met man en macht gewerkt om de hotels voor de opvang in gereedheid te brengen. Er zijn heel veel spullen ingezameld, er zijn bedden in elkaar gezet, er is een weggeefwinkel met verzorgingsproducten, speelgoed en dergelijke ingericht, en er zijn in allerijl teams van medewerkers en vrijwilligers gevormd.

Het Parool doet vandaag verslag van de voorbereidingen in het WOW-hostel. Op onderstaande foto zien we onze collega Sanne, schijnbaar onvermoeibaar in crisissituaties. Sanne toont zich ook nu weer een ware meester is het regelen en verzamelen van broodnodige spullen en diensten.

Hoe kan ik vluchtelingen uit Oekraïne in Amsterdam helpen?

Jij kunt vluchtelingen in Amsterdam helpen door:

• De hulpactiviteiten gefinancierd met Giro555-geld zijn per maart 2025 afgerond. Je kunt nog wel doneren aan HVO-Querido om de mensen die wij hebben opgevangen te helpen
• Verzorgingsproducten in te zamelen: luiers, billendoekjes, babyverzorgingsproducten, babyvoeding, tandpasta, tandenborstels, shampoo, douchegel, scheermesjes, condooms, maandverband, deodorant enzovoorts. We werken vraaggericht, dus vragen we alleen om deze producten. Neem hiervoor contact op met collega Sanne (sanne.v.d.leij@hvoquerido.nl of (06) 10 98 13 27)
• Word vrijwilliger bij HVO-Querido

Collega Sanne vertelt: ‘Dingen als shampoo, deodorant en andere verzorgingsproducten heb je altijd nodig, want die gaan snel op. We zijn dus heel blij met de samenwerkingen van afgelopen jaren die ons in dit soort producten in grote hoeveelheden voorzien.’

Ambitie en traditie

Het is natuurlijk niet toevallig dat HVO-Querido bijdraagt aan de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Het is immers onze ambitie om maatschappelijke opgaven op te lossen. En veel concreter en directer worden dergelijke opgaven doorgaans niet. Bovendien kunnen we op dit terrein inmiddels bogen op een lange traditie.
Tjitte Jonker oogst in 1914 landelijk veel lof met de opvang door zijn Hulp voor Onbehuisden van Belgische oorlogsslachtoffers. Jonker verzorgt ook coördinatie in Amsterdam van deze operatie. In de meidagen van 1940 haalt Hulp voor Onbehuisden een paar dagen al landelijke kranten met de opvang van dakloze oorlogsslachtoffers uit het gebombardeerde Rotterdam.

In 1987 richt HVO een speciale afdeling op voor de opvang en huisvesting van vluchtelingen en asielzoekers. Dit heet eerst het Jonkerhuis en later kortweg Jonker. Jarenlang worden er jaarlijks zo’n 1500 mensen opgevangen. Vanaf het eind van de jaren ‘90 komen er minder vluchtelingen naar ons land en in 2004 stopt deze afdeling.

In 2015 en 2016 vangen we enkele honderden vluchtelingen op uit Irak, Eritrea en met name Syrië. Een operatie die in korte tijd uit de grond wordt gestampt in een voormalig kantoorpand aan de Flierbosdreef en een oude school aan de Schipluidenlaan. Zorgdirecteur Anita Schaaij vertelde er destijds ook al over in een artikel van AT5.

En in 2021 verzorgde HVO-Querido in Haarlem de opvang van evacuees uit Afghanistan op een boot in het Spaarne.
Los van deze oorlogssituaties leveren we sinds 1904 dagelijks nacht- en noodopvang aan mensen die dat nodig hebben.

Hoe is het om met gevluchte mensen te werken?

Persoonlijk begeleider Mathilde vertelde in 2015: ‘Mohsen, een man van 30, is in z’n eentje gevlucht en helpt me door tolk te zijn van Farsi naar Engels. Hij is blij, heeft zich de afgelopen dagen nog nooit zó nuttig gevoeld. Zijn kracht en doorzettingsvermogen laten tranen over mijn wangen rollen. Er is een jongen van 15 helemaal alleen, ondervoed, oververmoeid. Een gezin met een baby van 2 maanden oud. Mohamed, een jongen in een rolstoel raakt mijn gezicht aan en tovert ondanks zijn verwarring een lach tevoorschijn. Mag dit kind alsjeblieft opgroeien in een veilige omgeving?’

In 2015 vertelde ondersteunend begeleider Bonne ook: ‘Sommige vluchtelingen vroegen vandaag of ik hun taal soms sprak, omdat ik het driejarige meisje dat steeds bij mij op schoot klom zo goed leek te begrijpen. Ze heeft me hele verhalen verteld, waarop ik in het Nederlands gereageerd heb. De taal spreek ik niet, maar begrijpen leken we elkaar toch zeker te doen.’

Zorgcoördinator Dylan vertelde in 2022: ‘Zoals bij andere locaties waar we mensen uit Oekraïne opvangen, zien we voornamelijk vrouwen en kinderen hier in Cruquius. We vragen van bewoners om mee te helpen bij de dagelijkse gang van zaken in het pand en dat gaat heel goed. De mensen vinden dat normaal en ze helpen meestal zonder morren mee. Verreweg de meeste kinderen gaan gelukkig naar school. Dat is beter voor ze dan de hele dag in de opvang rondhangen. Kinderen die psychiatrische hulp nodig hebben proberen we elders te plaatsen, zodat ze de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.’

In Cruquius komen we ook zorgcoördinator Mike Tuijn tegen. Hij vertelde in 2022: ‘Eerder ben ik ingesprongen bij de winteropvang, de opvang van Syrische vluchtelingen, bij de ongedocumenteerden en de noodopvang vanwege corona. Crisis is een beetje mijn ding geworden. Het pionieren is leuk, in korte tijd iets opzetten, van niets iets maken. Je leert een pand met andere ogen zien. We merken wel iets van cultuurverschillen, bijvoorbeeld de corrigerende tik. Veel bewoners uit Oekraïne vinden dat bij de opvoeding horen, terwijl het in ons land officieel strafbaar is. Wij gaan daarover met bewoners in gesprek.’

Zie hierover ook NH Nieuws  en InforMeer, een uitgave van de gemeente Haarlemmermeer.

In 2023 vertelde zorgcoördinator Mirjam: ‘Ik vindt dit fantastisch werk om te doen. Je bent de hele dag dingen aan het uitzoeken en regelen, nieuwe uitdagingen. Dat past heel erg bij mij. De Oekraïners die hier wonen komen op mij over als vrij steady mensen. De meesten hebben weinig zorgvragen, alleen hulp nodig bij het maken van een afspraak met een fysiotherapeut bijvoorbeeld. Het regelen van praktische dingen dus. Daarnaast zijn ze bijna allemaal aan het werk. Bewoners praten niet heel veel over de oorlog, althans niet met de begeleiding. Ik vind ze vaak best wel gesloten. Er lopen geen huilende mensen over de gangen. Mensen leven hun leven.’

Meer weten?

Kijk voor meer informatie over de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne op de website van de gemeente Amsterdam.