Hoe is het om bij een Passantenpension te werken met 65 economisch dakloze gasten? ‘Omdat onze gasten vaak behoorlijk zelfredzaam zijn, noemen we de medewerkers contactpersonen, in plaats van begeleiders,’ legt contactpersoon Tim uit. Zorgcoördinator Max vult aan: ‘Het is verschrikkelijk lastig om een betaalbare woning in Amsterdam te vinden, ook voor dakloze mensen. Samen met onze gasten bekijken we dus meestal opties ver buiten Amsterdam.’
Je eigen boontjes doppen
‘Wij willen bij onze gasten van meet af aan geen valse verwachtingen wekken,’ gaat Tim verder. ‘Zijn worden geacht zelf hun boontjes te kunnen doppen en ze moeten het meeste dan ook zelf doen. Verreweg het voornaamste daarvan is het vinden van een woning of een vervolgplek. Daar zijn onze gasten zelf verantwoordelijk voor. Ze kunnen niet zeggen: een woning, dat regelen jullie toch? Maar op aanvraag ondersteunen we ze daar natuurlijk zoveel als mogelijk is bij.’
‘We merken dagelijks hoe moeilijk het is om in de huidige markt woonruimte te vinden,’ stelt Max. ‘Iedereen is daar mee bezig en iedereen heeft daar last van. In Amsterdam moet je nu zo’n 20 jaar staan ingeschreven. In Haarlem ruim 10 jaar. En dat geldt zo’n beetje voor de hele regio. Dus in de buurt zoeken is vaak niet realistisch. Als we adviseren om ver de stad uit te gaan wonen, moeten mensen eerst een mentale drempel over. Maar het is beter om realistisch te zijn. Uiteindelijk is iedereen gebaat bij duidelijkheid. Gasten willen gewoon weten waar ze aan toe zijn.’
Max Heilig en Tim du Corbier
Eerst de financiën
‘Als mensen bij ons binnenstromen, brengen we eerst de financiële situatie in kaart,’ legt Max uit. ‘We saneren eventuele schulden en kijken in welk passantenhotel iemand het best terecht kan. Bij ons huren ze een gemeubileerde kamer. In het pension kunnen ze in principe zes maanden verblijven. Als mensen op een realistische manier aan zichzelf werken en laten zien dat ze er alles aan doen, dan kan hun verblijf bij ons met een tot drie maanden worden verlengd. In de praktijk blijkt meestal dat gasten zich echt goed inzetten.’
Uitstroom
‘Hoe verder van de Randstad, hoe groter de kans van slagen,’ vult Tim aan. ‘Onze collega’s van De Regenboog Groep hebben een project waarbij ze economisch daklozen onderdak brengen in zogeheten krimpgemeenten. Bijvoorbeeld in Friesland en Zeeland. Daar verwijzen wij ook gasten naar. We hebben gelukkig vrij veel positieve uitstroom gehad de laatste tijd. Dat geeft veel drukte, maar het is ook goed, want daar doe je het uiteindelijk voor. Dat mensen stappen zetten en vooruit komen in hun leven.’
Passantenpension van HVO-Querido
Wat maakt dit werk leuk?
Tim: ‘Wij proberen het verblijf hier zo prettig mogelijk te maken zodat gasten zo goed mogelijk aan hun herstel kunnen werken. Wij willen dat mensen een prettig gevoel overhouden aan hun verblijf hier.’
‘Nazorg verlenen wij niet officieel, maar er zijn wel gasten en medewerkers die incidenteel contact houden,’ vult Tim aan. ‘Dat is een kwestie van persoonlijke interesse. Soms is dat heel leuk. Zo was er een meneer die een woning kreeg toegewezen en ons bij hem thuis heeft uitgenodigd om voor ons te koken. De trots spatte van hem af.’
‘We hebben ook te maken met een hele brede en gevarieerde doelgroep,’ gaat Tim verder. ‘Dat maakt het leuk. Er zit veel ontwikkeling in de mensen, er is veel mogelijk. Er is nooit één antwoord, je moet altijd zoeken, altijd maatwerk leveren. Het is nooit saai. Je denkt met gasten mee. Samen werk je aan een helder doel. We hebben allemaal wel een rugzak, iedereen zit op zijn eigen manier vast in patronen en frustraties. Mensen een sprankje hoop geven en op weg helpen, dat is de uitdaging van dit werk.’
Niet zomaar dakloos
Economisch dakloze mensen zijn over het algemeen zelfredzame mensen die alleen een dak boven hun hoofd missen. ‘Maar, in werkelijkheid speelt er soms toch meer,’ benoemt Max. ‘Op papier is het ontbreken van een woning het enige probleem van onze gasten, maar je raakt niet zomaar dakloos. Onze gasten kampen bijvoorbeeld nog met de gevolgen van een scheiding of gaan gebukt onder schulden. Als dat een obstakel vormt, dan verwijzen wij gasten naar het Buurtteam.’
Max: ‘Hoe kwetsbaarder je bent, hoe sneller je een woning krijgt. Sommige van onze gasten ervaren dat als onrechtvaardig. Je kunt je opnieuw laten screenen door de GGD als je vindt dat je toch minder zelfredzaam bent dan vastgesteld. Maar dat is niet de route die wij adviseren.’
Een van de kamers
Werk hebben is mooi, een woning is beter
Max: ‘Het vinden van een woning staat op nummer één, zeker als er kinderen in het spel zijn. Alleen vanuit een stabiele situatie kun je namelijk een rol spelen bij de opvoeding, en daar is het passantenpension niet voor bedoeld. Dat is maar een tijdelijke oplossing.’
‘Mensen hebben vaak tijd nodig om te erkennen dat een stabiele woonsituatie belangrijk is. Werk hebben is mooi, maar vaak weerhoudt het mensen er in eerste instantie van om realistisch op woningen te reageren. Het is veel en veel lastiger om hier een woning te vinden dan werk vinden in Friesland of Drenthe. Ik begrijp wel dat werk houvast geeft, maar het is een knop die om moet,’ legt Max uit.
