Rik werd geboren in Den Haag en groeide op in de Amsterdamse Rivierenbuurt. Die jeugd in Mokum is in zijn spraak nog altijd goed te horen. ‘Ik zat vroeger op een school voor zeer moeilijk opvoedbare kinderen. Nou, dan weet je het wel. Dan heb je geen zin op te leren,’ vertelt Rik, die inmiddels bij HVO-Querido woont.
Rik gaat verder: ‘Ik werkte liever dan dat ik leerde. Toen ik 15 jaar oud was, begon ik als grafsteenbewerker. Stenen leggen, inscripties graveren. Zwaar maar eervol werk. Ik heb ook een eigen winkel gehad in baby- en kinderkleding.’
Rik de Heus
Hoe is Rik bij HVO-Querido terechtgekomen?
‘Al mijn familieleden waren zogenaamde hippies die rondhingen op Ruigoord. Love, peace en helemaal geen happiness. Van de straat kwam ik via het Instroomhuis terecht in Opvanghotel in Osdorp. De hel vond ik dat. Nu woon ik echt in een topbuurt,’ legt Rik uit.
‘Ook eens wat doen’
Rik: ‘Ik had wel al een opleiding voor huisschilder gevolgd, maar met schilderen als kunst ben ik heel laat begonnen. Pas toen ik een enkelbandje had. Een vriend van me was aan het schilderen en zei: doe jij ook eens wat.’
Het kunstzinnige heeft wel altijd in Rik gezet. ‘Als jong kind was ik altijd dingetjes aan het maken, aan het knutselen,’ vertelt hij.
Waar haalt Rik inspiratie vandaan?
‘Toen ik eenmaal met schilderen was begonnen werd het steeds serieuzer,’ gaat Rik verder. ‘Ik probeer nu het koppie erbij te houden. Ik word heel rustig van schilderen. Het gaat mij om het maken, maar ook om het resultaat. Meestal begint het bij mij met kleur en dat pimp ik dan op. Het gaat vanzelf. Ik ga echt niet zitten wachten op inspiratie of zoiets, daar heb ik geen last van. Het is heel simpel: als het liefdevol gaat in je leven, dan maak je meer klaar. Wat je maakt is afhankelijk van sfeer, van de stemming waar je in bent.’
Rik en Nina
Rik zegt: ‘Wat ik maak komt uit mezelf. Ik kijk heel weinig naar andere kunst. Herman Brood, daar heb ik bewondering voor en ook voor Kandinsky en Miró. Maar Appel vind ik bijvoorbeeld helemaal niks. Anton Heyboer? Lelijk, echt bagger.’
Eigen stijl
‘Iedereen ziet meteen of ik iets heb gemaakt,’ benoemt Rik. ‘Blijkbaar heb ik een eigen stijl, maar ik hoef niet zo nodig iets te zeggen met mijn schilderijen. Ik hoop dat zoveel mogelijk mensen het mooi vinden, meer niet.’
‘Het is gewoon leuk om iets te maken, om creatief bezig te zijn. Heel soms verkoop ik wat, maar nog wel voor flutprijsjes. Ik ben gewoon heel dankbaar dat ik de kans krijg om dit te doen,’ vult Rik aan.
Samenwerken met modeontwerper Nina
Rik is een van onze bewoners die door persoonlijk begeleider Wendie is gestimuleerd om mee te doen aan de expositie Model 2050, Privacy & Psychiatry in the Future. Dat is het resultaat van de Summer School van Het Vijfde Seizoen, waarbij 14 kunstenaars zich samen met ervaringsdeskundigen van HVO-Querido op de vraag storten hoe privé onze geestelijke gezondheid in de toekomst is.
Wat vond Rik daarvan? ‘Ik vond het te gek dat ik op deze tentoonstelling die grote wand mocht doen. Lekker vet en veel kleur, echt een soort uitbarsting,’ zegt hij.
Rik werkte op deze expositie samen met de jonge Rotterdamse kunstenaar en modeontwerper Nina Pen die in 2018 afstudeerde aan de ArtEZ hogeschool voor de kunsten in Arnhem. Hun gezamenlijke grote doek noemden ze Future Atlantis, een plattegrond van ingebeelde stad in de nabije toekomst. Nina Pen heeft een filmpje gemaakt van deze samenwerking.
‘De samenwerking met Nina vond ik heel leuk om te doen,’ aldus Rik. ‘Zij is lekker vrijzinnig, gewoon een tof persoon. Op een gegeven moment zat ik een beetje stuk en toen zei zij: ik zou het zo doen. Doe jij het dan, zei ik. Zij heeft er toen ogen op geschilderd, echt schitterend. Samen iets maken, dat is nog leuker dan in je eentje. Daar groei je van.’
Schilderij van Rik
Rik in Het Parool
In de rubriek Amsterdammer helpt Amsterdammer vraagt Rik geld voor een elektrische fiets. Hij is naar eigen zeggen grootgebracht door de straat en kreeg volgens Het Parool met hulp van HVO-Querido een woning en weer beetje bij beetje grip op zijn leven. ‘Het was wel wennen. Door al die jaren in mijn eentje was mijn vertrouwen in instanties nogal afwezig. Het duurde even voordat ik de juiste mensen op mijn pad vond, en toeliet,’ aldus Rik.
Meer verhalen over kunst lezen
Er zijn namelijk nog veel meer bewoners met kunstzinnige hobby’s. Schilderen geeft Mandy juist meer energie, terwijl het Hans helpt rustig te worden. Kunst is voor Robert als therapie en het helpt ook Henk met zijn angststoornis. Carel gebruikt tekenen en schilderen om zich te concentreren. Marlon maakt poëzie en Maaike combineert fotografie en schilderkunst. Talal is met zijn schilderijen de Syrische Bob Ross. Patrick houdt zo van mode ontwerpen, dat hij het in de studio én thuis doet.
