Sonja Rikken (1954) woont al bijna drie jaar in Masira, een voorziening voor beschermd wonen van HVO-Querido in Slotervaart. Daarvoor woonde ze korte tijd in het Martien Schaaperhuis op IJburg. Haar ziel en zaligheid legt Sonja Rikken in haar schilderijen, waarin ze het leven in momentopnamen probeert te vangen.
Anita, schilderij van Sonja Rikken
‘Mijn moeder was huisvrouw en vooral een echte moeder. Zij was er altijd voor ons en ze stimuleerde ons waar ze maar kon, ook op creatief gebied,’ vertelt Sonja. ‘Mijn broers, zus en ik mochten altijd rotzooi maken met klei of verf. Uit mijn jeugd heb ik een kritische, creatieve blik meegekregen.’
‘Toen ik eenmaal een puber was, wilde ik net zoals de hippies op tv zijn,’ gaat Sonja verder. ‘Die vrijheid en de speelsheid spraken me enorm aan. Toen heb ik een tas gepakt en ben naar Amsterdam gelift. Ik heb als nanny gewerkt en hummeltjes kunstonderwijs gegeven. Met kinderen werken vind ik enig. Eigenlijk ben ik nog steeds een hippie. Mijn dochter vindt me wat zweverig, maar we hebben goed contact.’
Foto van bewoner Sonja liggend op haar bank naast verftubes, foto van Jildiz Kapitein
‘Nu woon ik bij Masira en dat bevalt me goed,’ zegt Sonja. ‘Je hebt hier veel vrijheid, ze stimuleren me en ik krijg altijd een prettige respons. Ik heb best wal wat vrienden en een sociaal leven, maar als ik werk ben ik een soort kluizenaar. Soms schilder ik 30 uur achter elkaar door.’
Creativiteit zit in de familie
‘Mijn broers zitten in het grafische vak en mijn zus schildert ook,’ benoemt Sonja. ‘Mijn kleindochter is ook creatief. Zij schildert en tekent en ontwerpt haar eigen kleren. Dat zit dan toch in de genen, dat vind ik leuk.’
Carnaval, schilderij van Sonja Rikken
Sonja vult aan: ‘Je staat er versteld van wat een kind van vijf allemaal kan maken als je die wat dingetjes leert. Als je mensen bewust maakt van vorm en kleur, staan ze meestal verbaasd over hun eigen kunnen. Veel mensen hebben een rem en denken ‘dat kan ik niet.’ Ze moeten de vrijheid leren voelen en durven gebruiken. Techniek kun je gewoon leren. Je moet daarom nooit minder denken over mensen die niet de kans hebben gehad om dat te ontwikkelen.
Waar haalt Sonja inspiratie vandaan?
Sonja: ‘Omdat ik slecht loop, ga ik maar heel af en toe naar een museum of tentoonstelling, maar dan kijk ik wel heel goed. Dan zit ik rustig een paar uur in een zaal. Er zijn veel schilders die ik bewonder en waardeer: Lautrec, Dali, Van Gogh, vooral zijn visie en zijn lef. Teveel om op te noemen.’
Constructie in heaven, schilderij van Sonja Rikken
‘Ik ben geen gelegenheidsschilder. Ik schilder altijd en overal,’ legt Sonja uit. ‘Kunst is voor mij dan ook niet therapeutisch. Het is voor mij net als ademhalen. Ik schilder graag, maar ik teken ook en maak dingetjes op de computer. Inspiratie is er altijd, bijvoorbeeld door een film die ik heb gezien, uit gedachten of iets dat speelt in deze tijd.’
‘Ik maak ook al mijn hele leven muziek,’ vertelt Sonja. ‘Ik heb een kalimba en een soort sitar waar ik regelmatig op speel. Ook lezen doe ik graag.’
Momentopnamen
Trudie, schilderij van Sonja Rikken
‘Wat mij het meest fascineert zijn momentopnamen,’ benoemt Sonja. ‘Kortstondige uitdrukkingen van mensen, die probeer ik vast te leggen. Zo’n onbewaakt moment toont voor mij het leven zoals het werkelijk is. Als iemand zich klote voelt dan moet dat in verf voelbaar worden.’
Herkenbaar en trots
‘Inmiddels herkennen veel mensen doeken van mij als van mij. Ik heb een eigen vorm. Daar ben ik best trots op,’ vertelt Sonja. ‘Ik maak tenslotte kunst om het aan mensen te laten zien, niet om in een map onder het stof te raken, maar zelf hoef ik niet zo in het middelpunt van de belangstelling te staan. Ik praat liever over mijn werk.’
Sonja’s werk is momenteel bij twee galeries in Amsterdam te zien, Outsider Art en Beeldend Gesproken. ‘Ik heb in mijn leven best veel geëxposeerd, van Sint Petersburg tot Manhattan,’ vult Sonja aan.
Meer bijzondere hobby’s van de cliënten van HVO-Querido
Sonja is een goed voorbeeld van iemand met veel kunstzinnige hobby’s. Wist je dat er veel meer bijzondere hobby’s zijn onder onze bewoners? Menno, Charlotte en mevrouw Voogd maken ook kleurrijke schilderijen. Kevin heeft bijvoorbeeld een passie voor ICT en is vrijwilliger bij het HVO-Querido Digicafé. Sini’s hobby is koken. Daniël en Evelien sporten graag. Ruud schrijft graag: proza, soms poëzie en soms een lied, en Marlon dicht. Theo heeft wel 200 klokken.
