Naar aanleiding van de cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) afgelopen week publiceerde over dakloosheid in Nederland, schreef onze directeur Barbra Velthuizen een ingezonden brief in Het Parool.
De boodschap? Met cijfers rondom dakloosheid moet je niet goochelen, maar het gebeurt wel. Hoog tijd om daar aandacht voor te vragen dus.
Barbra: ‘Het aantal mensen dat in Nederland geen eigen woonplek heeft, is met 4.000 afgenomen tot 32.000. Dat is nog altijd een uitverkocht voetbalstadion of het totale inwonersaantal van Aalsmeer. Sinds het CBS de cijfers verzamelt (2009) is het aantal daklozen bijna verdubbeld. Een derde van de dakloze mensen woont in de vier grote steden: Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht.
De conclusie dat het aantal dakloze mensen stabiliseert, klopt alleen gestaltsmatig. De praktijk is namelijk weerbarstiger:
- In de statistieken tellen mensen boven de 65 jaar en minderjarige kinderen die met hun ouder(s) zijn opgevangen niet mee
- Ook dakloze ongedocumenteerde mensen zijn niet meegenomen
- Mensen die onverwacht door scheiding of geldproblemen soms al maanden van de ene slaapbank naar de andere trekken, bij familieleden en vrienden, die zich niet bij de gemeente hebben gemeld – deze thuislozen tellen niet mee in de cijfer
Ik nodig onderzoekers en politici graag uit om bij de daklozenopvang van HVO-Querido te komen praten met ontredderde mensen die hier overnachten. Er is nog zoveel werk te doen. Nog altijd is er voor veel mensen geen plek in Amsterdam en omstreken. Gemeenten doen alles om de opvangcapaciteit zo groot mogelijk te maken. Onze collega’s zien steeds meer mensen buiten slapen, onder wie mensen die geen recht hebben op opvang.
Wie alleen naar de cijfers kijkt, mist de urgentie dat er nog veel werk te doen is. Er moet niet gegoocheld worden met de cijfers over dak- en thuisloze mensen. Zeker in de grote steden is de situatie zeer zorgelijk.
Er liggen grote opgaven wat betreft de beschikbaarheid van woonplekken, preventie, begeleiding en zorg om de situatie voor dakloze mensen te verbeteren. De menselijke maat is belangrijke dan de getallen,’ sluit Barbra het artikel af.
Meer statistieken over dakloosheid
Om een duidelijker beeld te geven van dakloosheid in de praktijk, vindt aanvullend op de statistieken van het CBS sinds 2023 de ETHOS-telling plaats. ETHOS staat voor ‘European Typology of Homelessness and Housing Exclusion’ en definieert dakloosheid als een gebrek aan voorwaardige huisvesting.
‘Goed zicht op de aard en omvang van dak- en thuisloosheid ontbreekt in Nederland, terwijl dit cruciaal is voor effectief beleid. Daarom voeren we tellingen uit aan de hand van de Europese ETHOS-Light definitie van dak- en thuisloosheid. Hierdoor krijgen we zich op de aantallen en profielkenmerken van dak- en thuisloze mensen in Nederlandse regio’s,’ staat op de site van Hogeschool Utrecht, die de data van de tellingen verzamelt en analyseert.
In 2025 tellen we bijvoorbeeld een recordaantal dakloze mensen.
