Nieuws

Wartaal bestaat niet

Afra van Dijen is kunstenaar, lid van de Centrale Cliëntenraad van HVO-Querido en studeert rechten aan de Open Universiteit. Ze woont met haar hond Perl in de Rivierenbuurt.

In Badhoevedorp, een dorp onder de rook van Amsterdam, groeide Afra van Dijen (1963) op. Haar moeder was huisvrouw, haar vader was ingenieur. Na het Haarlemmermeer Lyceum ging ze naar de Grafische MTS in Amsterdam.

Afra van Dijen, Blauwe kolder

‘Mijn vader schreef lesboeken over pneumatiek en hydrauliek. Hij werkte voor de marine en later voor de landmacht. Ik geloof dat hij zijn loopbaan heeft beëindigd als overste,’ vertelt Afra. ‘Technisch en handig ben ik ook, dat heb ik dan waarschijnlijk van mijn vader. Ik ben de jongste van vijf kinderen. Als meisje was ik vooral one of the boys, hutten bouwen, fikkies stoken, met vlotten varen.

De wereld is groter dan Nederland

Afra van Dijen, Jojo Oxenaar

Bij ons thuis was er sprake van een duidelijke rollenpatroon, mijn moeder had weliswaar kunstnijverheidsschool gedaan, maar bestierde het huishouden, mijn vader verdiende het geld en hield zich grotendeels afzijdig van de opvoeding. Er werd thuis heel veel gediscussieerd, alles werd aan tafel besproken, in die zin ben ik goed getraind. Mijn ouders waren goed geïnformeerd en heel betrokken. Mijn moeder had pleegkinderen over de hele wereld. Mij is met de paplepel ingegoten dat de wereld groter is dan Nederland. Er heerste thuis een bepaalde moraal. Wij moesten bijvoorbeeld ons bord leegeten omdat ze in de Sahel niks hadden.
Ik heb een goede opvoeding gehad, ik breng het alleen niet in de praktijk.

Mannen

Op de middelbare school was ik niet zo’n studiebol, alleen voor biologie haalde ik altijd tienen. De biologieleraar was toevallig ook de decaan en hij stelde voor dat ik naar de grafische school zou gaan. Op de MTS had je drie richtingen en ik koos voor esthetisch technisch, dat was feitelijk de opleiding voor het reclamevak. Ik leerde zeefdrukken, drukpersen bedienen, dat soort dingen. Het was een fijne opleiding, er hing een goede sfeer. Er waren meest mannen, daar voel ik me prettig bij.

Afra van Dijen en Perl

Nagellak en Nicaragua

Met mannen heb ik sneller een klik, ze zijn minder gecompliceerd. Mannen zijn meestal behoorlijk direct, ze zeggen gewoon wat ze op hun lever hebben. Dat wil overigens niet zeggen dat ik geen vriendinnen heb hoor, integendeel. Zelf ben ik me feitelijk pas de laatste jaren bewust van het feit dat ik een vrouw ben. Vroeger maakte ik me nooit druk over zoiets als nagellak, maar over de situatie in El Salvador en Nicaragua. Bij ons thuis staarde niemand naar zijn navel, maar was iedereen met de rest van de wereld bezig.

Kindertijd

Laatst zijn we met de cliëntenraad naar Wijk aan Zee geweest, als teambuilding. Een van de kennismakingsopdrachten was een versje opzeggen uit je kindertijd. Wat mij als eerste te binnen schoot, was iets uit een boek dat wij thuis hadden:

Hessje zag een vliegmachientje
Als een Messerschmidt zo groot
‘t Scheen dat Hesje wou gaan vliegen
Schoon zijn Führer ’t hem verbood

Dat is wel een kinderlijk versje, maar ook vrij serieus.

Afra van Dijen, Kop rood, Kop blauw en Kop oranje

Reclame en Rietveld

Op mij achttiende ben ik op mezelf gaan wonen, in de Geulstraat in de Rivierenbuurt, en na de Grafische MTS ben ik bij reclamebureaus gaan werken, onder meer bij Floor Heijn Retail, dat was een heel leuk bureau en later bij Studio Harry Zoutendijk, ook leuk, maar veel kleiner.
Toen heb ik toelatingsexamen voor de Rietveld Academie gedaan, ik zou mezelf echt nooit vergeven als ik het niet zou proberen, en tot mijn stomme verbazing werd ik aangenomen. Ook al vond de decaan daar dat ik helemaal niet kon tekenen, dus toen heb ik nog gauw een cursus modeltekenen bij Crea gevolgd. De Rietveld, vrije richting in combinatie met beeldhouwen, heb ik in vier jaar afgemaakt.

Ontruimd

Afra van Dijen, Epitrope

Inmiddels had ik een relatie gekregen, maar die liep na acht jaar stuk, dus stond ik er alleen voor. Ik moest verhuizen, dat was heel erg, want ik had een mooi atelier aan huis, er waren moeilijkheden met geld, ik kreeg geen uitkering en ben uiteindelijk berooid uit mijn huisje in de Staatsliedenbuurt gezet. Ik heb nog in de cel gezeten bij de politie aan de Marnixstraat. Gelukkig heeft een buurvrouw de meeste van mijn spullen ergens kunnen opslaan.

Zuid en Noord

Ik wist niet wat ik moest doen en ben naar de snelweg gelopen en naar het zuiden gelift tot in Portugal. Dus zeg nooit iets kwaads over vrachtwagenchauffeurs, want dat zijn aardige, behulpzame en begripvolle mensen. Je hoeft ze niks te vertellen, ze helpen je gewoon.

Afra van Dijen, Wilt u koffie?

Zo heb ik drie jaar in de Algarve gewoond, in Mértola aan de rivier de Guadiana, zo’n beetje op de grens met Spanje. Daar deed ik bijna niks. Freewheelen, een beetje schrijven, een beetje vissen, wat wandelen. Het was overigens niet bepaald een vakantie, ik had er niet meer dan een hutje zonder elektriciteit, gas of water.
Op een gegeven moment moest ik daar vluchten. Het ging niet goed met mij, ik wilde terug naar Nederland, maar had geen geld. Ik heb toen twee weken op het vliegveld van Faro gezeten en ben uiteindelijk via de ambassade gerepatrieerd. Via het SPDC ben ik in een groepswoning in Bloemendaal gekomen en van daaruit naar mijn huidige woning, opnieuw in de Rivierenbuurt. Hier woon ik nu alweer achttien jaar.

Afra van Dijen, Oorlogpoepen

Atelier

Ik heb twaalf jaar gewerkt bij het Amsterdams Grafisch Atelier, dat is een werkplaats voor kunstenaars die zich geen eigen atelier kunnen veroorloven. Ook heb ik films gemaakt met  Yiftach Bar, een straatmuzikant. Ik heb in Kroatië een fotoverslag gemaakt van het oorlogsgebied. Het groeide me op een gegeven moment allemaal boven mijn hoofd en ik werd opgenomen in de Walborg. Van daaruit kwam ik bij dagcentrum De Miranda, dat is hier praktisch om de hoek. Daar heb ik van alles gedaan, van achter het barretje staan tot een cursus filosofie geven. Heel leuk, maar na een tijdje was ik het ontgroeid.

Rechten

Afra van Dijen, The World According to Arb

Nu studeer ik rechten aan de Open Universiteit. Ik zit in mijn derde jaar en heb mijn vierde certificaat gehaald. Soms ga ik naar college, dat is nu meestal in Utrecht, maar het meest studeer ik thuis. Colleges zijn virtueel, via de computer, je kunt ook vragen stellen en chatten. Ik schreef altijd al brieven aan instanties voor allerlei mensen, zo ben ik in mijn studie gerold en ook in de cliëntenraad. Ik had namelijk een brief geschreven aan het bestuur van de organisatie over dagvergoeding voor cliënten bij vrijwilligerswerk en dergelijke en toen zei Norbert (Norbert Wissing, voorzitter Centrale Cliëntenraad HVO-Querido, red.): iemand die zulke brieven schrijft, willen wij er graag bij hebben. En zo zit ik sinds een kleine twee jaar in de cliëntenraad. Dat kost me ongeveer twee dagen per week. Je moet veel lezen, stukken schrijven, overleggen en vergaderen.
Het is fijn om iets uit te kunnen maken. Ik heb het helpersyndroom, ik heb het nodig om voor anderen op te komen. Misschien omdat ik slecht voor mezelf opkom?

Atelier (2)

Afra van Dijen, De kuif

Als lid van de cliëntenraad zet ik me nu opnieuw in voor atelierruimte voor kunstenaars die in de opvang verblijven of anderszins door HVO-Querido worden ondersteund. Een veilige en prettige plek om te kunnen werken is heel belangrijk, dat weet ik uit persoonlijke en professionele ervaring heel goed. Kunst maak je niet alleen op dinsdag van 10 tot 12 uur op een activiteitencentrum, als kunstenaar moet je kunnen doorwerken als dat nodig is. Dat komt mensen ten goede, er zit veel positieve energie in. Met het maken van kunst train je concentratie en ontdek je nieuwe invalshoeken. Soms kun je via een omweg, vrij associërend de stap maken die je anders niet zou zetten. Wartaal bestaat niet. Alles is uit te leggen. Iedereen heeft een verhaal dat de moeite waard is. Bij sommige mensen moet je iets meer moeite doen om het te ontcijferen. Bij de cliëntenraad nemen we iedereen serieus.

De Centrale Cliëntenraad, de CCR zou van mij de CRR mogen heten, de Centrale Raad voor Relaties, want daar gaat het om: verbindingen leggen, relaties aangaan, dwarsverbanden ontdekken, samenhang versterken.

Afra van Dijen, Paard

Allround

Bij kunst gaat het mij niet alleen om het idee, je moet het ook kunnen visualiseren. Techniek is super belangrijk. Vakmanschap waardeer ik enorm. Dat kun je nauwelijks leren, dat moet je zelf ontwikkelen.

Afra van Dijen, Arb B

Wie kunst bekijkt, legt er betekenis in. In die zin bestaan abstracte schilderijen niet, iedereen zie er nou eenmaal iets in. Van mij mag het, elke duiding is mij bijna even lief.
Mijn keuze in materiaal en vormen om me te uiten is breed. Ik teken, schilder, beeldbouw, borduur, fotografeer, film, schrijf, zing en maak muziek. Eigenlijk ben ik best allround. Op mijn LinkedIn kun je zien wat ik maak.

Altijd een weg

Drie keer per dag wandel ik met mijn hond Perl, die heb ik vrijgekocht van iemand die er niet goed voor zorgde.
Mijn motto is: geef nooit op. Wie jij bent, is van grote waarde, daar moet je aan vast blijven houden. Ook al lijk je op jezelf teruggeworpen te zijn, er is altijd een weg naar buiten.’

 

 

Reacties ( 0 )

    Geef een reactie

    Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *