Intiem, informeel, huiselijk, gastvrij, warmhartig en kleinschalig. Het tienjarige jubileum van het Respijthuis Amerbos in Amsterdam Noord van HVO-Querido werd afgelopen week gevierd op een manier die helemaal bij het huis past.
Zorgcoördinator Miriam Akrarry heette iedereen van harte welkom en sprak haar dank uit aan iedereen die aan dit jubileum heeft bijgedragen. Vervolgens nam zij de aanwezigen mee door het programma van de middag, waarin werd teruggekeken op tien jaar Respijthuis en vooruit werd geblikt op de toekomst.
Niet toevallig trad Max Huber van het Onderzoeksbureau op als ceremoniemeester. Samen met Karla Nijnens, Jan Jumelet en Louise Olij stond hij ruim tien jaar geleden aan de wieg van het Respijthuis. Daarnaast deed hij uitgebreid onderzoek naar de ervaringen van gasten van het huis.
Droom
Karla Nijnens gaf een korte historische schets van het ontstaan van het Respijthuis. Zoals zo vaak begon het met een droom.
Een droom over een plek in Amsterdam waar mensen zich welkom voelen. Een plek waar gewerkt kan worden aan herstel en zingeving, ook als het leven ingewikkeld is. Een huis waar mensen hun ervaringskennis kunnen ontwikkelen en waar ruimte is om tijdelijk te verblijven als het thuis even niet gaat. Een plek waar mensen elkaar ondersteunen en samen vormgeven aan herstel.
Bij het 10-jarige bestaan van het Respijthuis konden bezoekers een wens doen voor de toekomst
Wennen
In 2015 maakten Karla, Max en enkele betrokkenen van de Hogeschool van Amsterdam een studiereis naar New York. Daar maakten zij kennis met het fenomeen respijthuis. Terug in Amsterdam ontstond het plan om iets vergelijkbaars op te zetten. Met succes: er kwam financiering, een locatie en in het voorjaar van 2016 opende Respijthuis Amerbos zijn deuren.
In de pioniersfase ging dat niet zonder uitdagingen. Iedereen moest wennen aan een nieuwe manier van werken. Zelfs de inrichting leidde tot discussie. Het aanvankelijk geleverde, nieuwe en ‘hufterproof’ meubilair bleek niet goed aan te sluiten bij de huiselijke sfeer en het gevoel van eigenaarschap dat men voor ogen had.
Ook waren er dilemma’s rondom gasten die eigenlijk geen eigen woonplek meer hadden. Het Respijthuis was bedoeld voor tijdelijk verblijf, maar de praktijk bleek soms weerbarstig. Toch bleef één ding vanaf het begin overeind: gasten waardeerden de rust, veiligheid en warme sfeer van het huis.
Miriam Akrarry en Janneke Koster
Veilig
Die betekenis werd tijdens het jubileum treffend zichtbaar in de verhalen van (oud-)gasten.
Juliëtte las een fragment voor uit het gastenboek. Daarin beschrijft zij het Respijthuis als een plek waar zij zich veilig kan voelen wanneer dat in haar eigen omgeving of in haar eigen hoofd even niet meer lukt.
Ze vertelde openhartig over haar herstelproces. ‘Ik blijf vallen, maar ik blijf ook opstaan.’ Dankzij de steun, warmte en betrokkenheid die zij in het Respijthuis ervaart, leert ze steeds iets eerder weer op te staan. Het Respijthuis is voor haar een belangrijk onderdeel van haar herstel en geeft haar de hoop en motivatie om verder te bouwen aan een fijne toekomst.
Ook Wesley deelde zijn ervaringen. ‘Bij het Respijthuis voelde ik me weer gezien,’ vertelde hij. De rust en ruimte die hij daar vond hielpen hem om zich volledig op zijn herstel te richten. Inmiddels zet hij zijn ervaringen in als vrijwilliger bij het Herstelbureau van HVO-Querido.
De mooiste werkplek
Persoonlijk begeleider Janneke Koster, die bijna tien jaar in dienst is bij HVO-Querido, vertelde dat het Respijthuis voor haar de mooiste plek is waar zij ooit heeft gewerkt. De betrokkenheid van medewerkers, vrijwilligers en gasten maakt het volgens haar tot een unieke plek. Een plek waar je gewoon jezelf mag zijn, kunt leren en kunt groeien.
Preventie
Bestuurder Jessica Wesselius vertelde dat zij al over het Respijthuis hoorde voordat zij bij HVO-Querido werkte. Als psychiater sprak zij destijds een patiënt die vol lof was over het huis. Niet omdat hij zich er behandeld voelde, maar juist omdat hij er als mens werd benaderd.
Sindsdien is zij een groot voorstander van meer respijtvoorzieningen in de stad. Juist in een tijd waarin veel wordt gesproken over preventie in de geestelijke gezondheidszorg, laat het Respijthuis zien hoe belangrijk een laagdrempelige, herstelgerichte voorziening kan zijn.
Samen vieren
Na het officiële programma was het tijd om samen het jubileum te vieren. In de zonnige tuin stond een uitgebreide barbecue klaar. Oud-gasten, gasten, vrijwilligers, medewerkers en andere betrokkenen kregen de gelegenheid om herinneringen op te halen, verhalen te delen en nieuwe contacten te leggen.
Tussen de gesprekken door werd nog eens duidelijk hoe bijzonder het is dat een groep pioniers ruim tien jaar geleden besloot hun droom werkelijkheid te maken. Dankzij hun inzet ontstond een plek waar mensen zich thuis kunnen voelen, kunnen herstellen en elkaar kunnen ontmoeten. Een plek waar het al tien jaar om draait om misschien wel het belangrijkste van alles: gewoon mens mogen zijn.
