Nieuws

Wat heb je nodig om je goed te voelen?

Karla Nijnens, teammanager van het Herstelbureau en van Respijthuis Amerbos van HVO-Querido, is Advanced Level Facilitator (ALF) geworden van het Wellness Recovery Action Plan (WRAP). Ze legt zelf uit wat dit betekent.

‘WRAP is een instrument voor zelfmanagement in zeven stappen,’ vertelt Karla Nijnens, ‘waarbij de centrale vraag heel simpel en tegelijk heel belangrijk is, namelijk: wat heb ik nodig om me goed te voelen? Het is universeel, het gaat om algemeen menselijke zaken. Iedereen kan er iets aan hebben, het is niet aan een doelgroep gebonden. Je hoeft er niet speciaal een achtergrond in de geestelijke gezondheidszorg voor te hebben, ook al is het ontstaan vanuit de psychiatrie.
Centrale begrippen bij WRAP zijn gelijkheid, hoop en steun. Het is een manier om de boel weer op te pakken. Op een schematisch en gefaseerde manier, zodat ook iemand die behoorlijk chaotisch is het overzicht behoudt.

Gereedschapskist

Bij de WRAP stel je als het ware een persoonlijke gereedschapskist samen. Dat doe je uiteraard niet in een crisissituatie, maar op een rustig moment als je je goed voelt. Die gereedschapskist is ook nadrukkelijk niet alleen bedoeld voor noodsituaties, maar juist voor altijd.

Karla Nijnens

Karla Nijnens

Zo’n gereedschapskist of toolbox is natuurlijk maar bij wijze van spreken, maar ik raad cursisten wel altijd aan om de zaken die voor jouw van belang zijn op de een of andere manier vast te leggen. Dat kan gewoon een simpel geschreven lijstje met punten zijn, maar ik heb ook wel eens een mevrouw gehad die letterlijk een kistje voor zichzelf had gemaakt, van een oude theedoos, met van die kleine vakjes, prachtig was dat. Er zijn ook mensen die mooie boekjes voor zichzelf maken met plaatjes en tekst. Door het vast te leggen, heb je in ieder geval iets waar je op terug kunt vallen. Juist als het even wat minder gaat, kan dat veel houvast geven.

Fijne dingen

Bij dat gereedschap onderscheid je diverse zaken. Zo heb je dingen die je eigenlijk elke dag nodig hebt of even zou moeten doen om je prettig te voelen, ook al is het maar heel kort, bijvoorbeeld een stukje wandelen of muziek maken. Het zijn bij voorkeur betrekkelijk simpele en gemakkelijk te realiseren dingen die redelijk te behappen zijn.
Naast de dagelijkse dingen zijn er ook zaken die je zo nu en dan wilt doen om je goed te voelen, zoals met iemand naar de film gaan of een etentje met vrienden.
We maken ook altijd van alle deelnemers een mentale foto, dat wil zeggen: hoe zie jij eruit als het goed met je gaat?

De kracht van de groep

wrap-wordEen WRAP-cursus wordt altijd in een groep gegeven, van tien tot twaalf mensen en altijd met twee facilitators. Een groep is belangrijk omdat je zo dingen van elkaar op kunt steken, mensen stimuleren elkaar, zetten elkaar aan het denken en komen gezamenlijk op goede ideeën. Alles wat tijdens de training wordt gezegd, schrijven we op. Zo gaan er geen invallen en gedachtes verloren. Iedereen in de groep verdient onze hoogste hoogachting, iedereen is de moeite waard. Werken met twee facilitators is prettig omdat je dan tijdens de training van rol kunt wisselen. Want je doet als trainer zelf ook altijd mee, je bent onderdeel van de groep. Ik geloof in de kracht van een groep. Het is altijd leuk om te horen dat een ander net zulke gekkigheden heeft als jij. En met een algemeen menselijk startpunt als ‘waar word jij gelukkig van’ vallen onderlinge verschillen in de groep snel weg.

Delen

Bij een WRAP-cursus krijgen de deelnemers ook huiswerk. Dat kan bijvoorbeeld zijn dat je de komende week kunt proberen om tenminste één van die dingen te doen, waar je blij van wordt. Dat lijkt eenvoudig, maar dat is voor sommige mensen soms knap lastig. Het gaat niet alleen maar over de periode dat het goed gaat. We behandelen ook zaken die een aanleiding kunnen vormen om je minder goed te voelen. Hoe mensen kunnen herkennen dat ze aan het afzakken zijn en wat ze dan doen, hoe ze daarop reageren. Wat signalen van ontsporing zijn. Het is belangrijk om jezelf voortdurend bewust proberen te zijn van je situatie. Ook als het even niet lukt.
Ook de eventuele crisis komt uiteraard aan bod. Wie je in dat geval tijdig inschakelt bijvoorbeeld. Dus niet alleen wat je nodig hebt, maar ook wie. We leren deelnemers bijvoorbeeld dat het goed is om mensen uit je omgeving van tevoren in te lichten over hun rol in jouw crisisplan, op een moment dat het goed gaat en alles rustig is. Je crisisplan delen met je omgeving, dat lijkt vanzelfsprekend, maar het gebeurt vaak niet.

Levend

Zelf vind ik de zevende stap echt een vondst, dat is het post-crisisplan, een moment van reflectie waarin je terugkijkt op de voorbije crisis. Daarin gaat het niet alleen om zaken als wat ging er goed en wat kan er beter, maar ook tegen wie ga ik even dank je wel zeggen en tegen wie zeg ik sorry.
Wat me ook aanspreekt is het levende karakter van WRAP. Mensen veranderen, situaties en voorkeuren ook. Je kunt dus ook dingen uit jouw gereedschapskist weggooien of vervangen. Dat is helemaal aan jezelf.

Amerika

karla-alwf-recertificationWRAP is ontwikkeld in Amerika door Mary Ellen Copeland. Een WRAP-cursus wordt gegeven door twee zogeheten facilitators en deze worden opgeleid door een ALF (Advanced Level Facilitator), en dat ben ik nu ook. Voor deze opleiding ben ik helaas niet zelf naar Amerika gegaan, maar zijn de Amerikanen naar Nederland gekomen. Met een ploegje van een kleine twintig mensen hebben we een trainingsweek in Utrecht doorgebracht. Dat was behoorlijk intensief en soms emotioneel. Daarbij kwamen ook verschillen tussen de Amerikanen en de toch wat nuchtere Nederlanders naar voren. Dat zal iets in de volksaard zijn. De Amerikanen applaudisseren bijvoorbeeld voor iedereen, terwijl mij dat wat geforceerd overkomt. Ze zeggen ook vaak ‘Mary Ellen says…’ gevolgd door een stellige uitspraak. Dat staat mij een beetje tegen. Maar daar gaat het verder niet om, het was een inspirerende en leerzame week waar ik veel aan heb gehad.

Luchtig

WRAP past goed bij uiteenlopend groepen cliënten en medewerkers van HVO-Querido. Het gedachtegoed wordt gelukkig steeds meer omarmd door de organisatie. Het is niet zwaar of moeilijk, er is veel luchtigs in het WRAP, ook bij de ernstige dingen.
Wat mij betreft kan iedereen meedoen en niet alleen iedereen die aan een bepaald stramien voldoet.’

Reacties ( 0 )

    Geef een reactie

    Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *