Jongeren

Nieuw: zelforganiserend team

Het Ambulant Jongerenteam heeft bij HVO-Querido de primeur, het is het eerste team van onze organisatie dat zelforganiserend is. Maar wat betekent dat in de praktijk? En wat zijn eigenlijk de voordelen? Twee enthousiaste medewerkers vertellen erover.

Maatschappelijk werker Jeannette Jennissen (1981) en zorgcoördinator Maaike Schoep (1974) tonen zich op het kantoor van het team aan de Johan Huizingalaan geestdriftige pleitbezorgers van het principe van zelforganisatie.

Maaike Schoep: ‘Wij zijn bij HVO-Querido weliswaar het eerste zelforganiserende team in het primaire proces, maar wij hebben het niet zelf bedacht. De hele RIBW Groep Overijssel met ruim 900 medewerkers werkt bijvoorbeeld al met zelforganiserende teams, daar zijn wij wezen kijken. Hier in Amsterdam wordt het onder meer bij Spirit toegepast. We worden hierbij ondersteund door Anja Senhorst, dat is een externe deskundige op dit gebied. De aanleiding om hiermee te beginnen was van zeer praktische aard: we zaten zonder teammanager. Toen heeft directeur Paul Asberg de mogelijkheid van zelfsturing geopperd. Het scheelt natuurlijk wel als je directeur er vierkant achter staat. In juni 2014 zijn we begonnen.’

Meedoen

Jeannette Jennissen: ‘Het spannende van een zelforganiserend team is dat je nog meer dan voorheen gedwongen bent om samen te werken. Je moet kleur bekennen. Je kunt je in een vergadering niet stilletjes verschuilen achter een leidinggevende, achterover leunen en je mond houden, je moet meedoen. Want iedereen in het team is het verantwoordelijke aanspreekpunt voor een bepaald onderdeel. We hebben aandachtfunctionarissen voor alle gebieden: financiën, productie, hrm, kwaliteit, huisvesting, dagbesteding etc. Bovendien rouleren die aandachtsgebieden, zodat je niet alsnog een verkapte leider wordt op jouw tijdelijke terrein.
Helemaal in het begin zaten we soms wel eens wat veel om de tafel om alles af te stemmen, maar daar hebben we nu wel de juiste vorm voor gevonden. We kunnen inmiddels behoorlijk slagvaardig optreden en durven dat ook te doen. Mensen die verantwoordelijkheden nemen, moet je ook vertrouwen geven.’

Joerie van de Loo, Maaike Schoep, Jeannette Jennissen en Patrick Faverus van het Ambulant jongerenteam.

Joerie van de Loo, Maaike Schoep, Jeannette Jennissen en Patrick Faverus van het Ambulant jongerenteam.

Inspelen

Maaike Schoep: ‘HVO-Querido is nogal topdown georganiseerd. Het managementteam en de staf bedenken allerlei dingen waarvan zij denken dat het goed is voor cliënten en de begeleiders voeren dat vervolgens uit. Ik denk dat wij op deze manier beter kunnen inspelen op wat de klant wil, juist omdat dat voortdurend aan verandering onderhevig is. Want wij staan er met onze neus bovenop, wij kunnen direct reageren en inspelen op vragen. Mensen op de werkvloer weten nu eenmaal het beste hoe het er in de praktijk aan toegaat, welke maatregelen werken en welke niet. Collega’s durven in deze situatie meer inhoudelijke vragen te stellen als “Is het eigenlijk wel de best mogelijke zorg die we die of die klant bieden?” Er is nu meer ruimte voor zorg op maat.
De rol van de zorgcoördinator is bij ons ook veranderd en meer coachend en ondersteunend geworden. Besluitvorming is iets van het hele team.’

Betrokken

Jeannette Jennissen: ‘Omdat we nu allemaal betrokken zijn bij het hele proces, ben je je bijna vanzelf meer bewust van de organisatorische aspecten daarvan en alles wat daarbij komt kijken. Iedereen voelt zich daardoor meer betrokken bij het geheel, want je doet het met elkaar in plaats van dat je iets uitvoert dat een teammanager heeft bedacht, dat geeft het werk een prettige drive. Samen bepalen we waar we heen willen met onze klanten. Wat kan er anders? Wat kan er beter? Dat zijn niet langer dingen waar je wel eens van droomt, we kunnen er gewoon vandaag mee aan de slag.’

Kritisch

Maaike Schoep: ‘Doordat we zelf verantwoordelijk zijn, wordt je ook meer dan voorheen met je neus op de feiten gedrukt. Hoeveel het kost bijvoorbeeld om een woning goed op te laten knappen, dat zijn echt forse bedragen. Een mooi klein voorbeeld daarvan is de standaardset van bestek en borden die nieuwe bewoners ontvangen. Dat was achtdelig en dat hebben we teruggebracht naar vier. Want hoe vaak krijg jij zeven mensen te eten? Behalve een kleine besparing is het in dit geval ook goed dat jongeren moeten leren dat ze ook zelf moeite voor dingen moeten doen. Maar ik wil hiermee vooral illustreren dat we als zelforganiserend team kritisch kijken naar ingesleten gewoonten. Waarom doen we de dingen zoals we ze doen en is dat nog steeds relevant? In het begin vond ik het behoorlijk pittig, nu zijn we in wat rustiger vaarwater gekomen.’

Hecht

Jeannette Jennissen: ‘Een absolute vereiste is commitment van iedereen in het team. Je moet met z’n allen dezelfde kant op willen. En dat is bij ons het geval, het hele team staat erachter, iedereen ziet de voordelen er van in. Dat is ook het mooie, dat je er samen voor gaat. Je maakt je eigen keuzes team. Daardoor ben je kritisch naar elkaar – en elkaar aanspreken op gedrag, daar moet je echt aan wennen – maar het maakt de samenwerking en de onderlinge band hechter. Je hebt elkaar echt nodig.
We zijn nu bijvoorbeeld bezig met de aanmelding van cliënten en hoe dat sneller en beter kan. Minder formulieren, niet nog een keer bij weer een instantie je hele verhaal vertellen. Daar hebben onze jongeren alleen maar profijt van. Niet de regels, maar de vragen van de klant staan bij ons centraal.
Ik zou niet meer terug kunnen naar een team met een manager.’

Vertrouwen

Maaike Schoep: ‘Ik denk dat in de zorg zelforganiserende teams de toekomst zijn, zeker bij ambulante teams als het onze. Andere teams van HVO-Querido hebben al interesse getoond, in die zin werkt onze aanpak misschien als een olievlek, ook al is dat niet de opzet.
Je moet hiervoor een beetje aan elkaar gewaagd zijn. Er is geen kant en klaar stappenplan om een zelforganiserend team te worden, je springt met z’n allen in het diepe en je moet zwemmen. Dat maakt het wel spannend.
Het is vooral een andere manier van denken, niet uitgaand van controle en hiërarchie, maar op basis van vertrouwen. En dat vertrouwen wil je niet beschamen, dat wil je dubbel en dwars waard zijn, je wil tenslotte het beste voor je klanten.’

Reacties ( 3 )

  • Joerie says:

    Heel leuk artikel! Goed gedaan Jeannette en Maaike!

  • Caroline says:

    Ben heel benieuwd hoe dit zelforganiserend werken na 3 jaar bevalt?

    • anouar El Ghouche says:

      Het werkt in mijn optiek niet. Ik ben zelf cliënt en van het bovenstaande klopt bijna helemaal niks. zo erg, dat het vertrouwen eigenlijk al bijna geschaad is. Sterker nog. Ik krijg geen eens antwoord op mijn e-mails en wordt afgeschilderd als psychysch gestoord. Ach jah, mogelijk dat er nu wel actie wordt genomen.
      Zo zijn de mensen helemaal niet kritisch en denkt men niet oplossingsgericht. Zo staan de algemene leveringsvoorwaarden geen eens op internet. Worden mijn informatie verzoeken niet behandeld. Terugbelverzoeken niet beantwoord. bepaalde begeleiding wordt je opgedrongen. Echt heel slecht geregeld. Ik denk dat men het zelforganiserend een beetje te letterlijk nemen en vergeten dat er wetten en regels zijn die gehandhaafd dienen te worden. Vandaag heb ik gebeld met voormalig adviseur mevr. Senhorst, helaas kon ze mij geen inhoudelijke reactie geven. IK neem natuurlijk een ongelofelijk groot risico om mijn onvrede hier openbaar te uiten, maar om een antwoord op uw vraag te geven is dit een klein beeld. MOcht u meer interesse hebben of onderzoek doen en mij als voorbeeld willen nemen, kan iedereen mij bereiken op 0614579851.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *