Nieuws

Nazorg op maat

Praktijkervaringen en onderzoeken laten zien dat participeren in zelfbeheer bij kan dragen aan herstel van deelnemers. Tegelijk is zelfbeheer niet makkelijk.

Een artikel van Mirte Bunte, ondersteuner bij Je Eigen Stek.

Al doende leert men van en met elkaar met vallen en opstaan. Ontwikkeling vindt plaats door te handelen en daarbij successen, spanningen en conflicten tegen te komen. ‘Herstel wordt vanuit deze visie beschreven als een proces waarbij iemand weer grip krijgt op zijn of haar leven, ook al is de kwetsbaarheid, of zijn de symptomen van die kwetsbaarheid, niet geheel onder controle.’* Ondersteuners van Je Eigen Stek staan telkens weer voor de uitdaging om dit proces te ondersteunen zonder zeggenschap over te nemen.

Krachten aanboren

Mirte Bunte

Na een tijd gewoond te hebben binnen onze voorziening, was voor een bewoner van Je Eigen Stek de tijd gekomen om door te stromen. Wij, medewerkers en medebewoners, waren echter nog niet overtuigd van de aanwezigheid van een stevige basis aan (actieve) eigenschappen die nodig is om deze stap te kunnen zetten. Het aanboren van deze verstopte krachten was al een aantal maal geprobeerd, maar had tot nu toe niet het gewenste langdurige effect gehad. Tijdens het ondersteunersoverleg kwam het idee op om een Eigen Plan bijeenkomst te houden met, voor en door deze persoon. Na een pitch van onze kant, waarin de mogelijkheden, kansen en bedreigingen uiteen werden gezet, besloot meneer in te gaan op dit aanbod en zo geschiedde.

Supporter

De aanloop naar deze bijeenkomst verliep met ups en downs. Als toeschouwer van deze wedstrijd heb ik aangemoedigd door vertrouwen uit te spreken. Wanneer het vlammetje leek te doven en er gelijkspel met dreiging van achterstand ontstond, trapte ik spreekwoordelijk tegen de stoeltjes en coachte ik door verschillende kanten te belichten en aan te sporen.
Korte acties volgde op gesprekken en zo heeft hij het voor elkaar gekregen om zijn netwerk te activeren en hen uit te nodigen voor het maken van een ondersteuningsplan. In zijn eigen woorden ‘een vangnet dat mij rust en ruimte geeft in de volgende fase van mijn leven.’ Het mooiste aan dit geheel was de moed en het geloof dat ik zag ontstaan bij deze persoon. De bereidheid van mensen uit zijn netwerk om hem te ondersteunen waar nodig, deed, voor wat ik van de zijlijn mocht aanschouwen, het vuur doen oplaaien.

Confronterend en verlichtend

In een kamertje midden in het centrum van Amsterdam kwamen wij bijeen om de koppen bij elkaar te steken en uit te zoeken wat wél werkt. Kwetsbaar, want het is nogal wat om je karakter, gevoelens, gedachten en gedrag bloot te leggen in bijzijn van  familie, vrienden, collega’s en professioneel betrokkenen. Ik mocht van wal steken en benoemde wat de zorgen zijn die ik heb. Waar ik nog moeite had met pijnpunten benoemen, werd ik aangemoedigd door de aanwezigen (inclusief de persoon in kwestie) omdat zij aangaven het fijn te vinden hier eens open over te spreken. De reeks werd afgemaakt en de uitkomst hiervan was zowel confronterend als verlichtend.

Wat werkt wel?

‘Oke, analyse gedaan dus alles ligt open. En nu? Wij hebben het hier al eerder over gehad en het verandert niet. Wat verwachten jullie nu van ons? Wij zijn geen professionals en hebben niet de tools om hier professioneel mee om te gaan,’ aldus zijn  familie en vrienden.
‘En juist dit,’ benoemde ik, ‘juist het feit dat jullie géén professionals zijn en in samenspraak met jullie vriend gaan onderzoeken wat er wél werkt, biedt misschien wel de kans om dingen echt te veranderen.’ Met deze boodschap, en alle mogelijkheden open, verlieten de professionals de ruimte.

Geloof en moed

Na twee uur werden wij teruggeroepen om de uitkomst van deze bijeenkomst te bespreken. Heftig was het geweest en intensief, maar door de grote mate van humor ook gezellig. De vrienden presenteerden een volledig dichtgetimmerd plan. De gemaakte afspraken waren verbonden met creatieve invullingen en oplossingen. Geheel op maat. Aan alles was gedacht, van zaken rond financiën tot aan het slaapritme. Opnieuw werden  het geloof en de moed zichtbaar, nu niet alleen bij de persoon in kwestie, maar bij alle aanwezigen. Knap werk geleverd, dat was wat iedereen voelde en ook uitsprak.

Huisbezoek

Daar zaten wij dan, een paar weken later, bij het eerste officieel volgens plan uitgevoerde huisbezoek. De gesprekken over zijn situatie werden, van mijn kant, nog steeds gekarakteriseerd door het uitspreken van vertrouwen en aanmoediging. Nu wordt dit ondersteund met een officieel plan, een maatpak, aangemeten aan de hand van de Eigen Plan bijeenkomst.
De positieve bijdrage van het plan, en vooral de uitvoerders, is te merken omdat hij weer positief in het leven staat. Iets wat de afgelopen tijd onbereikbaar leek omdat nadenken vaak gepaard ging met zorgen en vluchten. En ik, ik had volgens hem een bijdrage hieraan geleverd omdat ik hem dat duwtje in de goede richting had gegeven. Ontroerend, want het is nogal wat om te horen dat je handelen zo veel betekent voor iemand anders. Vol goede moed gaf meneer aan de toekomst in te gaan.

 

* Boumans, J., Lochtenberg, M. (2013). Op weg naar Ithaka. Reflecties op empowerment binnen zorg en welzijn. Tijdschrift voor Rehabilitatie, 22(2), 4-14.

Reacties ( 0 )

    Geef een reactie

    Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *