De gezinsketen van HVO-Querido bestaat uit de drie vormen van opvang en begeleiding die wij gezinnen bieden: noodopvang, residentiële opvang en ambulante begeleiding. Een gesprek met drie teammanagers, Karen van Leeuwen, Joe Whittington en Nicole Karels, over de ontwikkelingen bij onze teams voor gezinnen.
Momenteel is de noodopvang voor gezinnen verspreid over vier locaties in de stad: Atlantisplein, Jan de Louter, Nicolaas Witsenkade en de Westlander. Samen bieden deze locaties noodopvang aan 79 gezinnen. De Roggeveen, onze residentiële opvang voor gezinnen bevindt zich sinds 1937 (!) aan de Roggeveenstraat en biedt nu plaats aan 47 gezinnen. Ons Ambulant team Gezinnen begeleidt nog eens een kleine 300 gezinnen in individuele woningen in alle wijken van Amsterdam. In totaal gaat het in de gezinsketen om zo’n 425 gezinnen.
Intensieve samenwerking
Samen met de Blijf Groep en iHub, voorheen Altra, heeft HVO-Querido een integrale werkwijze voor de opvang van gezinnen ontwikkeld: de HIB, genoemd naar de initialen van de samenwerkende organisaties. Ieder met zijn eigen expertise. De Blijf Groep kijkt met name naar huiselijk geweld, iHub biedt jeugdzorg en HVO-Querido doet de praktische woonbegeleiding.
Cirkel doorbreken
‘Op deze manier kunnen we vroegtijdig de juiste hulp inzetten, als dat nodig is,’ aldus Karen van Leeuwen. ‘Door deze samenwerking kunnen gezinnen bij ons vanaf dag één gebruik maken van de kennis en kunde van drie partijen. Deze aanpak is bedoeld om de intergenerationele overdracht van problemen te doorbreken. Simpel gezegd: we willen voorkomen dat ouders hun problemen doorgeven aan hun kinderen. In de praktijk is het helaas niet zo simpel om die vicieuze cirkel te doorbreken. Dat komt bijvoorbeeld door armoede, rolmodellen en voorbeeldgedrag, leefstijl en verslaving, noem maar op.’

Teammanagers van de gezinsketen van HVO-Querido. V.l.n.r. Nicole Karels, Karen van Leeuwen en Joe Whittington
Goed in beeld
‘De werkwijze bestaat zowel uit psychologische behandeling als praktische begeleiding. De HIB is ook een benadering om het hele gezin, dus inclusief de kinderen, vanaf het begin van het traject goed in beeld te krijgen. Dat wil overigens niet zeggen dat al onze gezinnen ondersteuning van deze drie partijen nodig hebben. Vorig jaar kregen wij bij het Ambulant team Gezinnen 93 nieuwe gezinnen binnen, daarvan worden er uiteindelijk zo’n twintig ook door de Blijf Groep en/of iHub begeleid.
Als wij bijvoorbeeld vinden dat er in een gezin hulp bij de opvoeding nodig is, dan gebeurt dat, zonder bureaucratie. We kunnen snel schakelen. Daar komt dan iemand voor die het gezin al kent, dat is een groot voordeel. Uiteindelijk profiteren de kinderen daarvan.’
Veel hulp
‘Grofweg hebben we gezinnen in huis die vooral huisvesting nodig hebben en gezinnen die maatschappelijke ondersteuning nodig hebben,’ aldus Joe Whittington. ‘Het is onze ervaring dat de gezinnen die echt hulp nodig hebben, vaak ook heel veel hulp nodig hebben. Bij die gezinnen spelen er meestal dingen op meerdere gebieden, die hebben snel een intensief traject nodig. Wij signaleren dat en brengen alles samen bij de zogeheten veldtafel van de GGD.’
Verhuizen
‘We zijn nu een klein beetje in mineur,’ aldus Karen. ‘Om de interne samenwerking te verbeteren, zouden we met het kantoor van het Ambulant team Gezinnen naar de Roggeveen verhuizen. Maar toen bleken er serieuze bouwkundige dingen met de balken onder de vloer aan de hand te zijn. Dus dat zijn ze nu eerst aan het maken. Het is een oud pand. Onze verhuizing moet even wachten.’
‘Het is ook wel weer fascinerend, zo’n verbouwing,’ aldus Joe. ‘De aannemer is hier een paar maal onder de grond geweest. Men vermoedt dat het pand ooit is gebouwd op de restanten van iets veel ouders.’
Kinderen centraal
Nicole Karels gooit het over een andere boeg. ‘We moeten onze successen misschien wat meer vieren,’ oppert zij. ‘We hebben het afgelopen jaar bijvoorbeeld mooie stappen gezet met Veerkracht, een methodiek om een veilige situatie te creëren voor kinderen in de opvang. Dat past bij onze ambitie om de kinderen meer centraal te stellen in onze begeleiding. We hebben nu bijvoorbeeld eigen trainers in huis om het werken volgens deze methodiek makkelijker te maken.’
Meer uren
‘Bij de zorg voor de kinderen botst onze ambitie met de realiteit,’ vervolgt Nicole. ‘Dat maakt het ingewikkeld. Want tijd en aandacht voor kinderen kost nu eenmaal uren en geld. Gek genoeg krijgen we dezelfde vergoeding voor een gezin met één kind als voor een gezin met twee, drie, vier of meer kinderen. Terwijl iedereen begrijpt dat je meer tijd nodig hebt als er meer kinderen in het spel zijn.’
‘Het is een frustrerende situatie,’ aldus Karen. ‘We willen allemaal het beste voor de kinderen in de opvang, die het vaak toch al niet makkelijk hebben. Wij willen als organisatie en als professionals zorg van goede kwaliteit leveren. Iedereen wil bouwen. Dus we hebben echt meer uren nodig.’
Meer samenhang
‘Bij ons zie ik intern een beweging naar meer samenwerking en samenhang,’ aldus Joe. ‘Eerst waren we meer eilandjes, meer ieder voor zich, nu beginnen we als onderdelen van de gezinsketen steeds meer één te worden. Voor onze klanten is dat beter. Want een deel van de gezinnen uit onze noodopvang komt later bij de Roggeveen of bij het Ambulant team Gezinnen terecht. Het helpt als mensen elkaar dan al kennen.’
‘We werken nu al goed samen als het gaat om de bereikbaarheidsdienst. Sinds vorig jaar kunnen gezinnen van het ambulante team buiten kantooruren met de Roggeveen bellen.
Onze ambulante teams sluiten zich steeds meer aan bij ontwikkelingen in de wijken.’
Gezinsketen bij elkaar
‘Verbinden is de rode draad en de lijntjes kunnen altijd korter. Het is fijn om onder elkaar even te kunnen sparren. Het zou het mooiste zijn als onze hele gezinsketen bij elkaar zou zitten,’ volgens Nicole. ‘Dan hoeven gezinnen die instromen op de noodopvang niet steeds te verhuizen, eerst naar andere noodopvang en uiteindelijk naar de Roggeveen. Alle opvangsoorten onder één dak zou beter zijn. Dan hoeven de kinderen ook niet steeds naar een andere school te gaan.’
Regie pakken
‘Wij willen bereiken dat gezinnen zelf weer de regie willen en kunnen pakken,’ aldus Karen. ‘Dat ze daar na een verblijf bij ons voldoende voor zijn toegerust. En dat kunnen we, er zit zoveel deskundigheid in onze teams.’
‘Het blijft mooi en uitdagend werk,’ zegt Nicole. ‘Het is nooit saai, geen dag is hetzelfde en iedereen is zeer gemotiveerd om zich met hart en ziel in te zetten voor onze gezinnen.’

