Roland is al 28 jaar in zorg bij HVO-Querido. Eerst had hij een indicatie voor beschermd wonen, het laatste jaar krijgt hij zorg in het kader van de Wet langdurige zorg (Wlz). Samen met zijn begeleider Denise legt hij uit hoe dit hem een gerust gevoel geeft voor de toekomst.
Sinds de opening zeven jaar geleden woont Roland met begeleiding van Team Noord in De Berend, een woontoren in de wijk Overhoeks. Amsterdam Noord is echt zijn stadsdeel, hij woont er niet alleen, hij werkt er ook. Drie dagen per week doet Roland namelijk dagbesteding bij zorgboerderij De Breedijk Hoeve, net iets ten oosten van Ransdorp in landelijk Noord. Werken op de boerderij bevalt hem heel goed, niet voor niets doet hij dat al negentien jaar.
Den Haag
Roland van der Rijst (1959) wordt geboren in Utrecht maar groeit op met zijn alleenstaande moeder in Den Haag, in de wijk Bezuidenhout. Die Haagse roots zijn nog altijd een beetje terug te horen in zijn tongval. ‘Wij woonden vlakbij Paleis Huis ten Bosch, maar als buren hadden we weinig contact met elkaar,’ grapt Roland. ‘Mijn moeder had wissende betaalde banen, ze kon mij goed onderhouden in ieder geval. Ik ben nooit uit huis geplaatst, zeg ik er dan maar bij.’
Wetenschapper
Als kind droomt Roland ervan om wetenschapper te worden, want dingen onderzoeken, dat trekt hem aan. Hoewel hij een paar jaar Slavische talen studeert aan de Universiteit Leiden is een carrière in de wetenschap er niet van gekomen.
‘De cultuur en de volksaard van de mensen in de landen van Oost-Europa spreken mij erg aan,’ aldus Roland. ‘In het verleden ben ik er een stuk of zeven keer met vakantie geweest. Het is daar allemaal net even anders dan bij ons maar het voelt toch vertrouwd.’
Roland wordt gelukkig van koeien
Beschermd wonen
‘In de jaren negentig raakte ik overspannen,’ vertelt Roland. ‘Allerlei geestelijke toestanden kon ik zelf niet goed verwerken. In eerste instantie heb ik toen zorg geweigerd, onder het mom van: het gaat zo wel. Maar het ging niet. In 1997 kwam ik in aanraking met de psychiatrie. Wat nu Arkin is, heette toen nog De Meren. Ik ben beschermd gaan wonen bij HVO-Querido in 1998 en dat heb ik 21 jaar lang gedaan, tot 2019. Eerst een paar maanden in de Indische buurt, daarna ruim zeventien jaar in de Dapperbuurt en toen drie jaar in het Funenpark, een gebiedje bij de Czaar Peterstraat.’
Thuis
‘In die tijd heb ik de nodige woonvaardigheden geleerd, vervolgt Roland. ‘Want die had ik niet of nauwelijks voordat ik in aanraking kwam met HVO-Querido. Daarmee bedoel ik het proper en netjes houden van de woning. En dat ik me er geestelijk thuis kan voelen, dat is ook heel belangrijk. Thessa is de persoon die mij heeft ondersteund bij het verwerven van die vaardigheden.’
Roland: ‘Beschermd wonen was altijd samen met anderen. Nu heb ik mijn eigen voordeur en mijn eigen woning, dat is fijner.
Helemaal in het begin van De Berend was Birgitte Borsch onze ondersteuner. Zij heeft er veel energie in gestoken om mensen hier goed te laten wennen.’
Rust
‘Over het geheel genomen vind ik het nu wel goed gaan met wonen, maar ik kan wel wat worden bijgestuurd af en toe, als er bijvoorbeeld verbeterpuntjes zijn.
Toevallig heb ik het er net met Denise over gehad. De Wlz geeft mij zekerheid voor de toekomst. Dat ik weet dat ik ook over vijf of tien jaar de zorg kan krijgen die ik nodig heb.’
‘En mocht je in de toekomst meer zorg nodig hebben,’ vult Denise aan, ‘dan kan dat ook makkelijk.’
‘Dat geeft veel rust,’ aldus Roland. ‘Dat je weet dat dat er is. Daardoor kan ik hier blijven wonen, dat is voor mij ook belangrijk. Deze woning verschaft mij een geestelijke basis.’
Roland zit al een paar jaar in de bewonerscommissie van Team Noord. Volgens hem gaat er gelukkig niet zoveel fout, daardoor hebben ze het in de commissie vooral over leuke dingen om te organiseren voor bewoners.
Roland bij zorgboerderij De Breedijk Hoeve
Werk
Lang geleden heeft Roland bij een wasserijproject van HVO-Querido gewerkt. ‘Dat was in Amsterdam West,’ weet Roland, ‘in een flat aan de Poeldijkstraat, tegenover de opvang.’
Maar dat werk paste niet zo goed bij hem, het was een beetje druk en chaotisch.
Nu heeft hij gelukkig een betere dagbesteding. Hij komt namelijk al negentien jaar bij zorgboerderij De Breedijk Hoeve.
Koeien
‘Werken op die boerderij is heel belangrijk voor mij,’ vertelt Roland enthousiast. ‘Dat doe ik drie dagen per week van 10:00 tot 16:00 uur, plus reistijd. Maandag, woensdag en vrijdag zijn mijn dagen. Laatst was het Pasen, dan haal ik de maandag in op een andere dag.
Gelukkig woon ik nu dichter bij de boerderij. Soms ga ik op de fiets, soms wordt ik opgehaald met de auto.
Het is een voorrecht om op de boerderij te mogen werken. Ik kom daar heel graag. Het is gezellig en ontspannen. Je bent lekker bezig en lekker buiten. Van koeien word ik gelukkig.’
Roland thuis op zijn balkon met begeleider Denise
Afwisselend
Denise Russell (1987) werkt inmiddels zeven jaar als ambulant persoonlijk begeleider bij Team Noord van HVO-Querido.
‘Wij schelen 28 jaar,’ weet Roland.
‘Het leuke en boeiende is dat geen dag hetzelfde is,’ vertelt Denise. ‘Je werkt met mensen en iedereen is anders. Iedereen heeft andere hulpvragen, heeft andere dingen nodig en draagt andere levensverhalen bij zich.’
Bijzonder
Denise: ‘In mijn team zijn we betrokken bij veel nieuwbouwprojecten in Noord. Vanochtend mocht ik bijvoorbeeld nieuwe mensen de sleutel geven van hun nieuwe woning. Het is leuk om daar betrokken bij te zijn. Om mensen vanaf de start te begeleiden in een nieuwe woning.
Bewoners hebben vaak veel meegemaakt,’ vervolgt Denise. ‘Ze hebben een lange weg moeten bewandelen om hier te komen. Dat maakt het overhandigen van zo’n sleutel tot een bijzonder moment. Soms kunnen mensen het bijna niet geloven, dat ze eindelijk echt een vaste plek hebben.’
Wandelen
Op de vraag wat Denise tot een goede begeleider maakt, is Roland resoluut. ‘Discretie. Ik vind discretie bij een begeleider heel belangrijk. En belangstelling natuurlijk. Ik vertel hoe het met me gaat en met mijn dagbesteding. Daar reageert ze heel goed op.
Wij spreken elkaar eens per week een uurtje. We nemen altijd samen de post door. Als ik achter medicijnen aan moet, dan krijg ik ook altijd hulp van Denise. En het is ook gewoon gezellig.’
‘Als je papieren moet doornemen of iets op de computer moet bekijken, dan is binnen afspreken handig,’ aldus Denise. ‘Maar als we alleen hoeven te praten en het is een beetje mooi weer, dan maken we soms een wandeling. Roland weet altijd veel te vertellen over de geschiedenis van Noord. We hebben ook weleens samen gekookt.’
Roland verzorgt de koeien
Wake-up call
‘Ik vraag ook altijd hoe het lichamelijk gaat. Mag ik daarover vertellen, over de opname?’
‘Ja, dat mag je,’ aldus Roland.
‘Nou, zo’n twee jaar geleden ging het niet goed met Roland en werd hij opgenomen in het ziekenhuis,’ vertelt Denise. ‘Toen bleek dat je colitis ulcerosa had, een chronische darmaandoening. Ik merkte dat het in huis ook achteruit ging. Er moest ineens veel tegelijk gebeuren. Dat was een wake-up call en dat heeft tot de Wlz-aanvraag geleid.
Gelukkig gaat het nu weer goed. Het is wel belangrijk om goed te blijven monitoren of je goed eet en niet afvalt. Dat zijn zaken waar we nu extra op letten.’
Tekenen
Roland: ‘Ik heb van Denise ook geleerd dat kruiden het eten lekkerder maken. Ik maak nu wel eens een Marokkaans stoofpotje en dat is best smakelijk, al zeg ik het zelf.
In het weekend ga ik meestal de stad in, dan wandel ik naar het centrum. Soms maak ik daar een schets of een tekening.’
Roland laat een lijstje zien met tekeningen van zijn hand van Amsterdamse iconen: de Magere Brug, de A’DAM Toren, de Haarlemmerpoort en natuurlijk zijn eigen zorgboerderij.
‘Soms koop ik een boek bij Scheltema of De Slegte. Ik lees graag romans, maar die koop ik nooit, die krijg ik altijd van vrienden. Ook haal ik wel eens een boek uit een boekenkastje in de buurt. Denise heeft mij er een paar laten zien tijdens onze wandelingen. Als ik een boek koop is het non-fictie, zoals een woordenboek.’
Licht en ruim
‘Eerst kreeg ik een tijdje thuiszorg, maar nu niet meer, nu houd ik het zelf weer bij,’ aldus Roland. En dat lukt vrij aardig zo te zien. Zijn woning is licht en ruim, schoon en opgeruimd, met een mooi, modern stedelijk uitzicht en een groot balkon.
In zijn huis vind je veel persoonlijke dingen. Een Ajax-bal, al klopt zijn oude ADO-hart na 45 jaar ook nog altijd, een schaakspel, een platenspeler met een bescheiden verzameling vinyl. Samen met Denise gaat hij soms naar het nabijgelegen kringloopbedrijf De Lokatie om nieuwe platen uit te zoeken.
Roland heeft een goed gevulde en gevarieerde boekenkast. ‘Kijk, deze mooie uitgave van Wuthering Heights is uit 1947,’ vertelt Roland, ‘die nieuwe film moet ik nog zien.’
Roland is blij met zijn huis.
Wet langdurige zorg
Sinds 1 januari 2021 is de Wet langdurige zorg (Wlz) toegankelijk voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Het gaat om cliënten die blijvend zijn aangewezen op intensieve zorg en toezicht, bijvoorbeeld vanwege psychische problemen. Met een Wlz‑indicatie heb je recht op langdurige zorg en ondersteuning, passend bij je persoonlijke situatie. Dit kan op één van onze woonlocaties zijn met 24 uur per dag begeleiding dichtbij. Maar iemand kan ook zelfstandig wonen en intensieve begeleiding krijgen.
Circa 500 cliënten van HVO-Querido hebben een Wlz-indicatie.
