Nieuws

Landelijke aandacht voor project Leefklimaat op Aalbersestraat en Rijswijk

De Aalbersestraat en de Rijswijk nemen deel aan het project ‘Optimalisatie van het leef- en werkklimaat in de opvang.’ Bij dat project wordt door de Hogeschool Leiden onderzocht of en hoe klimaatmetingen onder cliënten medewerkers kunnen bijdragen aan een veilig en positief klimaat: Een leefklimaat dat de kansen op stabilisatie en resocialisatie optimaliseert.

Landelijk wordt er met grote interesse gekeken naar deze pilot. De Aalbersestraat en Rijswijk zijn samen met onze Utrechtse collega Lister, koplopers door deze klimaatmetingen als instrument te gebruiken. HVO-Querido wordt daarom genoemd op congressen en met grote regelmaat uitgenodigd bij andere opvanginstellingen om te vertellen over het project. Het krachtgericht werken met cliënten met veiligheidsrisico’s en ontwrichtend gedrag is essentieel, maar nooit makkelijk. De leef- en werkklimaatmetingen worden beschouwd als een bruikbaar instrument om het gesprek met elkaar en de cliënten te blijven voeren over kwaliteit. Maar ook kan het een manier zijn om aan de buitenwereld te laten zien dat je de zorg biedt die de kansen op herstel optimaliseert. Bij de opvang van cliënten met complexe problematiek, kunnen we niet altijd alle risico’s voorkomen. We kunnen ook niet voor elkaar krijgen dat iedereen succesvol stabiliseert of positief doorstroomt. Wanneer de leef- en werkklimaatonderzoeken positief zijn, weet je echter dat je als team doet wat jij kunt doen om de kansen op succes te optimaliseren.

Hersenbeschadiging door (jeugd)trauma’s

Bij mensen met ontwrichtend en risicovol gedrag, is krachtgericht werken niet altijd vanzelfsprekend en zeker ook niet makkelijk. Toch wijst onderzoek uit het creëren van een positief leefklimaat voorwaardelijk is voor gedragsverandering.

De meeste van onze cliënten hebben al vanaf hun -soms hele vroege- kindertijd meerdere traumatische ervaringen ondergaan. De stress die dit geeft, is zeer beschadigend voor de (ontwikkeling van) de hersenen. Deze schade uit zich bijvoorbeeld in:

  • minder zelfcontrole;
  • minder empathie en een verhoogde kans op psychopathologie en probleemgedrag;
  • minder gevoelig voor correctie;
  • gevoelig voor verslaving.

Het gedrag van onze cliënten komt dus veelal voort uit onvermogen, veroorzaakt door het ontbreken van bepaalde verbindingen in de hersenen.

Krachtgericht werken draagt bij aan herstel

Het goede nieuws is dat herstel mogelijk is. Uit hersenonderzoek blijkt dat de verbindingen in de hersenen kunnen groeien wanneer je mensen autonomie, vertrouwen en perspectief biedt en dromen, krachten en mogelijkheden bij hen aan weet te spreken. Het bieden van een leefklimaat dat deze ingrediënten bevat, is dé manier om mensen te ondersteunen bij het (her)krijgen van de regie over hun eigen leven.

Hoe combineer je krachtgericht werken met risicomanagement?

Maar hoe doe je dat bij mensen met grenzeloos en gevaarlijk gedrag? Hoe hou je dat vol bij cliënten die voortdurend  je vertrouwen beschadigen en met hun gedrag het uiterste van je vragen? Zeker omdat de buitenwereld bij risicovol gedrag veelal vraagt om goed risicomanagement, beheersmaatregelen en strenge consequenties is het lastig te blijven focussen op de krachten, cliënten autonomie te bieden en steeds weer contact te maken na soms zeer grensoverschrijdend gedrag.

Leef- en werkklimaatonderzoek

De Hogeschool Leiden heeft binnen justitiële settingen en scholen, een meetinstrument ontwikkeld dat toetst of het leef- en werkklimaat de ingrediënten bevat die bewezen helpen bij succesvolle resocialisatie. Het instrument meet niet zozeer de tevredenheid van cliënten, maar of cliënten goed contact en autonomie ervaren, of hen perspectief wordt geboden en of ze stress of juist veiligheid ervaren. Ook bij de medewerkers wordt niet alleen gekeken naar bevlogenheid en enthousiasme, maar ook of zij het gevoel hebben dat ze kunnen bouwen op hun collega’s en manager en of zij regie ervaren over hun eigen werkzaamheden .
Onderzoek heeft aangetoond dat wanneer deze metingen positief zijn, de percentages succesvolle trajecten substantieel stijgen en de incidenten verminderen.

Aalbersestraat

Instrument voor kwaliteitsverbetering

Het meetinstrument werkt vooral goed bij die instellingen die de uitkomsten van de onderzoeken consequent gebruiken om het gesprek aan te gaan met hun bewoners en medewerkers: wat betekenen deze uitkomsten? Wat moeten we behouden en wat kan beter? En welke ideeën hebben jullie ter verbetering? De justitiële instellingen die op deze manier de leef- en werkklimaatonderzoeken hebben geïntegreerd in hun werkwijze, scoren hoog op de uitkomsten.

Redenen daarvoor zijn:

  1. Cliënten kunnen invloed uitoefenen doordat hen steeds gevraagd wordt mee te denken in het verbeteren van het leefklimaat: door deze geboden regie wordt de persoonsontwikkeling en daarmee het herstel van cliënten gestimuleerd;
  2. Het leefklimaat wordt positief beoordeeld wanneer een team krachtgericht werken weet te integreren met goed risicomanagement. Idealiter vind je een balans tussen het bieden van structuur enerzijds en het bieden van autonomie anderzijds, tussen het bieden van ruimte  en het stellen van heldere grenzen. Je moet de krachten van cliënten weten aan te spreken, maar ook in staat zijn de belemmeringen die dat potentieel in de weg staan op tafel te brengen, je wil de dromen van cliënt naar boven halen en die dromen vervolgens weten te vertalen naar concrete, realiseerbare stappen. Daar heb je elkaar voor nodig. De teams die in gesprek blijven ook onder moeilijke omstandigheden, weten veelal die balans goed te vinden. De uitkomsten van het leef- en werkklimaatonderzoek kunnen een goed instrument zijn om dat gesprek met elkaar te blijven voeren.

De Rijswijk

Project Leefklimaat op de Aalbersestraat en de Rijswijk

De kans dat wat werkt op scholen en in justitiële settingen, ook werkt in de opvang is natuurlijk reëel. Zeker omdat onderzoek in de MO/RIBW dezelfde ingrediënten aanwijst als het gaat om succesvolle voorwaarden voor herstel.
Het Programma Kwaliteit Forensische Zorg (KFZ) heeft  HVO-Querido daarom vanaf maart 2016 voor 1,5 jaar een subsidie toegekend om dat door de Hogeschool Leiden te laten onderzoeken bij de Aalbersestraat, De Rijswijk en bij de Utrechtse RIBW Lister.

Tussen maart 2017 en september 2018 worden binnen deze locaties structureel metingen verricht. Met de Hogeschool wordt bekeken of de in de justitiële settingen ontwikkelde leef- en werkklimaatonderzoeken kunnen worden toegeschreven naar de praktijk van de opvang.
Ook wordt er op alle locaties een incidentenanalyse gedaan. Naar aanleiding van de uitkomsten gaan de locaties met cliënten en medewerkers in gesprek hoe het leefklimaat geoptimaliseerd kan worden. Daarnaast wordt er door de Hogeschool Leiden naar aanleiding van de metingen en analyse, gekeken wat er verder nodig is om het klimaat goed te houden of te verbeteren. Zo biedt de Hogeschool coaching on the job of begeleide intervisie. En op de Aalbersestraat wordt Ferry Maidman door de Hogeschool gecoacht om na de afloop van het project, deze taken van hen over te nemen.

Verder lezen

Meer lezen over de achtergrond van onze cliënten en waarom een positief leefklimaat werkt? Het staat kort en goed leesbaar beschreven in het boek Hoop! (2017) van Peer van der Helm.

 

 

 

 

 

 

Reacties ( 0 )

    Geef een reactie

    Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *