Jan Heupink (1948) woont in De Rijswijk, een 24-uursvoorziening van HVO-Querido aan de Poeldijkstraat. Hij is zijn leven weer aan het opbouwen en wil het goede doen voor andere mensen. Met zijn muziek weet hij mensen te raken en dat is zijn grote passie.
Jan vertelt: ‘Ik ben geboren in Almelo en daar heb ik tot mijn achttiende gewoond. Daarna ging ik naar Amersfoort om verpleegkundige te worden. Dat beroep heeft mij van jongs af aan aangetrokken. Toch hielp die opleiding me helemaal niets tegen mijn eigen depressie en psychose. Daarop kun je namelijk totaal geen invloed uitoefenen. Daarom heb ik me vrijwillig laten opnemen. Tijdens eerdere depressies heb ik meerdere malen langs de weg gestaan met de intentie: nou spring ik. Achteraf ben ik blij dat het niet is gebeurd. Nu heb ik een fijne begeleider die me op de juiste manier weet te stimuleren.’
Jan is tegen geweld en voor kunst
Op zijn kamer heeft Jan stapels films waarin karate en boksen de hoofdmoot vormen. Hij vertelt: ‘Ik beschouw mijzelf als een aanhanger van de boeddhistische levenswijze. Mede door ervaringen uit mijn jeugd ben ik tegen geweld. Ik ben ervoor om zoveel als mogelijk is het goede te doen voor andere mensen.’
Hoe moeten we zijn liefde voor karate-films rijmen met zijn afkeer van geweld? ‘Die films hebben niks met geweld te maken. Dat is puur fictief en eigenlijk meer een soort ballet,’ stelt Jan. ‘Als de schone kunst van de martial arts goed wordt uitgevoerd, is het een lust voor het oog.’
‘Mensen bejegenen mij doorgaans vrij plezierig. Ik wijt dat aan mijn authenticiteit. Geen masker dragen, werkt ontwapenend,’ vertelt Jan verder. ‘Helaas kan dat ook tegen je werken. Soms is het hart op de tong hebben gevaarlijk. Je moet oppassen voor misbruik. En natuurlijk zijn er mensen voor wie het bijna onmogelijk is om het goede te accepteren. Als je die wat geeft, krijg je nog steeds een schop. Die kom je in inrichtingen of de bajes nogal eens tegen. Maar het is voor mij geen reden om me anders op te stellen.’
Jan Heupink speelt gitaar op zijn kamer in De Rijswijk
Mensen raken met muziek
Naast zijn liefde voor films en Azië, is Jan al sinds zijn jeugd gepassioneerd over muziek. ‘Muziek van Django Reinhardt en Hank Williams was voor mij een nieuwe wereld die me diep heeft geraakt. Toch heb ik mezelf pas in mijn periode van dakloosheid gitaar leren spelen, in de bajes en in inrichtingen. Noten lezen doe ik niet, dus ik speel alles op mijn gehoor. Blijkbaar heb ik er enig talent voor. Ik speel elke dag. Muziek werkt op mij meditatief.’
Jan gaat verder: ‘Zeker twee keer per week ga ik de stad in. Dan neem ik mijn gitaar mee en speel ik op terrasjes en op straat, zoals rond de Nieuwmarkt. Niet voor geld, maar om mensen blij te maken, te raken en om emoties los te maken. Zo verander je iets aan de sfeer en is er weer iets goeds gedaan in de kosmos. De meeste mensen reageren daar heel positief op. Ik heb geen standaardrepertoire. Het is voor mij een sport om precies te spelen wat bij bepaalde mensen of situaties past.’
Gestopt met alcohol en drugs, gestart met leven
‘Twee jaar geleden ben ik getroffen door acute pancreatitis. Dat was kantje boord,’ legt Jan uit. ‘Toen ben ik van de ene op de andere dag gestopt met alcohol en cocaïne. Niet omdat iemand dat zei, maar omdat ik dat zelf wilde.’
Op de vraag of hij zich daardoor beter voelt, barst Jan Heupink in lachen uit. ‘Het is geen verbetering, maar een kwantumsprong. Een verschil van dag en nacht. Ik was een levende dode. Nu leef ik weer.’
Hoe ziet bewoner Jan de toekomst?
Hoe vult Jan zijn dagen? Hij vertelt: ‘’s Ochtends doe ik allerlei klusjes hier in huis en ’s middags doe ik boodschappen voor het avondeten. Vaak worden er hier aardige dingen georganiseerd door de begeleiding. Zo zijn we met vakantie geweest naar Bergen aan Zee.’
‘Voorlopig wil ik nog niet weg bij De Rijswijk,’ benoemt Jan. ‘Ik ben de laatste tijd zoveel aan het opbouwen en ontwikkelen. En ik heb goed contact met een aantal bewoners, veel gezelligheid. Verhuizen komt later wel.’
