Suzan Mohammad werkt in het restaurant van het Centraal Bureau van HVO-Querido, en probeert vol goede moed weer iets van haar leven te maken. Zij timmert onder meer aan de weg door zichzelf te scholen. Onlangs behaalde ze haar certificaat voor de opleiding Proeftuin Koken in de Horeca.
Geweld, oorlog, onderdrukking en vervolging. Met een andere hoofdpersoon zou dit zomaar een heel triest en uitzichtloos verhaal kunnen worden. Maar niet met Suzan Mohammad, want zij is een onverbeterlijke optimist en altijd positief gestemd.
Mijn situatie
Suzan wordt in 1987 geboren in het Syrische Aleppo, een miljoenenstad. Door omstandigheden moet zij haar land ontvluchten. ‘Ik ben gevlucht voor de oorlog,’ vertelt Suzan, ‘en voor mijn situatie. Niemand daar accepteert mij, want ik ben namelijk trans.
Al sinds ik heel klein ben, is het mijn droom om vrouw te zijn, een echte vrouw. En vrij.
Ik heb nooit problemen met mensen. Ik wil gewoon rustig leven. Rustig werken en iets maken voor mijzelf. Want in mijn land heb ik bijna niks kunnen doen door de oorlog en door mijn situatie.’
Suzan in de keuken
Nooit terug
‘In Syrië, daar is geen vrijheid,’ zegt Suzan, ‘daar ben ik bang. Ik ga daarom nooit, nooit, nooit meer terug. Ik heb nog wel contact met mijn moeder daar. Wij bellen. Daar krijg ik positieve energie van.
Maar ook mijn moeder accepteert nooit mijn situatie, hoe vaak ik het ook uitleg. Het blijft voor haar moeilijk om te begrijpen, want de cultuur is anders daar. Maar mijn moeder houdt van mij, zij weet dat ik een goed persoon ben.’
Amsterdam
In 2019 komt Suzan naar Nederland. Eerst verblijft ze in Ter Apel en nu woont ze in Amsterdam Zuidoost. Met een Nederlands paspoort. Ze wordt begeleid door collega’s van ons Team Zuidoost. ‘Ik woon in een huis van HVO-Querido, samen met twee andere mensen: een trans en een gay. We zijn allemaal een beetje gelijk.
Mijn begeleider kijkt nu of ik helemaal op mezelf kan gaan wonen, in een eigen huis.
Amsterdam vind ik superleuk. Ik houd van drukte, ik houd van veel mensen. Mensen ontmoeten, dansen, disco. Amsterdam is helemaal perfect voor mij.’
Suzan achter de kassa in het restaurant
Werk
Suzan werkt momenteel in de keuken van restaurant De Nieuwe Heelmeesters, een leerwerkplaats waar mensen werkervaring opdoen in de horeca. Tegelijkertijd is het de bedrijfskantine van het Centraal Bureau van HVO-Querido. ‘Ja, ik werk in de keuken, leuk werk en heel gezellig met Egbert en Chris [werkbegeleiders, red.] en de andere mensen. In de keuken is iedereen aardig en lief, superleuk.
In Syrië heb ik in hotels gewerkt. Schoonmaken, opruimen, van alles.’
Thuis
Zelf doet ze er alles aan om zich steeds meer thuis te voelen in ons land. Daarvoor haalde ze bijvoorbeeld haar fietsdiploma. ‘Ja, jij lacht,’ zegt Suzan, ‘maar jij bent hier geboren, jij hebt jaren geoefend.’ Daarnaast haalde ze op eigen stoom haar kappersdiploma en recent behaalde ze via HVO-Querido haar certificaat niveau 2 voor de Proeftuin Koken in de Horeca.
‘Op de koksopleiding heb ik verschillende snijtechnieken geleerd,’ aldus Suzan. ‘En allemaal recepten koken en ook veel over hygiëne, want dat is heel belangrijk. De keuken is mijn werk en mijn hobby. Ik houd van in de keuken werken: schoonmaken, eten maken, soep maken, alles. Samenwerken is superleuk en gezellig. Achter de kassa zitten vind ik ook leuk, want dan maak ik contact met andere mensen.’
Keukenprinses
‘Suzan is een echte keukenprinses,’ aldus haar jobcoach Soesha Zuiderwijk. ‘Zij maakt ook moeiteloos allerlei Syrische specialiteiten.’
‘Ja, ik maak bijvoorbeeld gele linzensoep uit mijn land,’ vertelt Suzan, ‘die komt vaak terug op ons menu. En ook Syrisch ei, dat maak ik op verschillende manieren, met aardappelen, met tomaten, met peterselie en nog veel meer.
Het is misschien niet zo leuk om te zeggen, maar de Nederlandse keuken, wat ik er tot nu toe van heb gegeten, vind ik zonder smaak. Jullie gebruiken niet veel kruiden en geen olie.’
Suzan met haar jobcoach Soesha
Taal
‘Door de opleiding en vooral ook door het werk hier in de keuken is mijn Nederlands vooruit gegaan,’ vervolgt Suzan. ‘Nederlands is een mooie taal, maar ik vind de grammatica een beetje moeilijk. De verleden tijd is heel anders en sommige woorden veel verschillende betekenissen. Iedere woensdag krijg ik gelukkig les.’
Toekomst
‘Ik ben altijd positief,’ zegt Suzan lachend. ‘De toekomst zie ik ook positief. Het wordt beter dan nu en het gaat steeds beter worden. Een bright future, jazeker. Ik voel me lekker.
Soms is het wel eens moeilijk, soms voel ik me eenzaam. Dan ga ik een stuk lopen, naar een park, lekker buiten zitten en mensen kijken. Of ik ga zwemmen of muziek luisteren en dan gaat het snel weer beter.’
Lef
‘Soesha gaat mij helpen om een betaalde baan te zoeken in de horeca, een baan die bij mij past. In de horeca is veel werk. Mensen moeten altijd eten. Eerder heb ik al als vrijwilliger gewerkt in een, hoe heet dat, een gebouw waar allemaal oude mensen wonen, in Amsterdam West.’
‘Suzan is heel leergierig,’ aldus Soesha, ‘dat helpt enorm. Jij weet van aanpakken en je durft alles. Je spreekt bijvoorbeeld ook nieuwe medewerkers van HVO-Querido toe bij het welkomstontbijt. Ja Suzan, jij komt er wel!’