Nieuws

HVO-Querido in het Haarlems Dagblad

In het Haarlems Dagblad van 6 december stond een artikel over het feit dat HVO-Querido in 2015 een 24-uursopvang start aan de Wilhelminastraat in Haarlem. De krant maakte daarom een reportage over onze 24-uursopvang aan de Poeldijkstraat in Amsterdam.

Dakloze moet aan slag

Daklozen in Haarlem worden vanaf januari geactiveerd. Ze krijgen klusjes te doen of worden aan het werk gezet. Dat leidt tot meer structuur overdag en dus tot minder overlast op straat.

De gemeente heeft na een jarenlang contract met het Leger des Heils besloten de dag- en de nachtopvang onder te brengen bij HVO-Querido uit Amsterdam. Deze zorgaanbieder kwam voor de dagbesteding met het meest concrete aanbod, zegt een woordvoerder van wethouder Jack van der Hoek (D66). Het Leger des Heils kwam ook met een aanbod maar dat was wat abstracter, zegt de woordvoerder.

Gelukkiger en gezonder

HVO-Querido krijgt tachtig procent van de daklozen, die vaak kampen met verslaving en psychiatrische problemen, weer actief. Dat kan zelfs leiden tot een betaalde baan en een eigen woning, zo blijkt uit een reportage bij een 24-uursopvang van de organisatie in Amsterdam Nieuw West. De daklozen voelen zich gelukkiger en gezonder.

Rust

HVO-Querido gaat half 2015 aan de slag in de nieuwe 24-uursopvang die in het oude ING-bankgebouw aan de Wilhelminastraat in Haarlem komt. Daklozen krijgen daar eenpersoonskamers. Ze moeten opruimen en koken en krijgen klusjes in de buurt. Er wordt binnen gedronken in een alcoholgebruiksruimte. De opvang biedt meer privacy en dus rust.

De zorgaanbieder hanteert wel strenge regels. Als die niet worden nageleefd, wacht de straat. ,,Er is dus veel te verliezen’’, aldus de gemeentewoordvoerder.

Achtergrondartikel door Annalaura Molducci met foto’s van Remco van der Kruis

Een zinvol bestaan voor daklozen

Vanaf 1 januari neemt HVO-Querido uit Amsterdam de opvang van de dak- en thuislozen over van het Leger des Heils in Haarlem. Dat betekent dat de veelal verslaafde daklozen worden geactiveerd. Dat werkt goed bij een 24-uursopvang in Amsterdam Nieuw West. De daklozen zijn veel gelukkiger. De buurt ook, want er is veel minder overlast.

Aan de Poeldijkstraat 10 in Amsterdam Nieuw West zit een van de vele panden van HVO-Querido. Daar wordt dag- en nachtopvang geboden maar er wordt ook gewoond.

Dat gaat van begeleid wonen naar weer zo zelfstandig mogelijk. De organisatie heeft net een deel betrokken dat er hip uitziet met veel beton, glas en ruime kamers, een restaurant waar door daklozen zelf wordt gekookt en aanpalend een werkplaats waar fietsen worden opgeknapt en stoelen worden gemaakt. In het pand wonen 180 cliënten min of (steeds) meer zelfstandig.

hd-opvang1Mythe

HVO-Querido is een grote organisatie die voornamelijk in Amsterdam en omgeving werkt, voortgekomen uit het Leger des Heils. De mythe gaat dat een heilsoldaat ruim een eeuw geleden verliefd werd op een andere heilsoldaat, maar dat kon niet in de streng gelovige organisatie en dus stichtte de andere heilsoldaat zijn eigen organisatie voor de daklozen: Hulp voor Onbehuisden. Omdat er veel daklozen waren met een zogeheten dubbele diagnose – verslaafd en met psychiatrische problemen – haakte daar vele jaren later GGZ-instelling Querido bij aan, vertelt voorlichter Bart Zwagemaker. Hij heeft een aantal zorgverleners bij elkaar gehaald om te vertellen hoe de organisatie in elkaar zit en wat voor opvang er zoal wordt geboden.

Vijftig locaties

Alleen al in Amsterdam heeft HVO-Querido vijftig locaties waar 3300 daklozen per jaar worden geholpen. Daar zitten vooral mannelijke daklozen bij, maar ook bijvoorbeeld slachtoffers van mensenhandel.

In Haarlem gaat de organisatie de nachtopvang voortzetten en vanaf medio 2015 een nieuwe 24-uursopvang die in het oude bankpand in de Wilhelminastraat moet komen. Dan wordt alles echt anders voor de daklozen, want dan krijgen ze een dagbesteding en worden ze geactiveerd. Er komen onder meer verslaafden in met psychiatrische problemen. Die krijgen dagbesteding en dagopvang. Joris de Heus wordt daar de locatiemanager. Hij gaat ervan uit dat de daklozen tussen half juni en half juli in het pand kunnen.

Weerstand

De Heus: ,,Het is een vrij nieuw kantoorpand dat we geschikt moeten maken voor de opvang. Er worden bijvoorbeeld kamers gemaakt waar één persoon kan slapen.’’

De Heus begrijpt de weerstand in Haarlem bij buurtbewoners en middenstanders, maar hij benadrukt dat onbekend vaak onbemind maakt. In Amsterdam gaat het in het algemeen juist zeer goed met de buurt. ,,We hebben zelf een buurtoverleg opgezet met politie, bewoners en de middenstand om te praten over overlast. Er werd nogal veel geklaagd over bedelen in de buurt. Dat is de kop in gedrukt.’’

hd-opvang2Buurt

Er zijn ook contacten met de buurt. Zo runnen enkele daklozen de wasserette in een flatgebouw voor een schappelijke prijs en strijkt een ander overhemden. In een straal van een halve kilometer rond de opvang geldt een bedelverbod voor de bewoners, bovendien wordt het bedelen ook ontmoedigd.

Els Luntz gaat in Haarlem de dagbesteding opzetten. Ze betrekt daarbij, net als in Amsterdam, de buurt. ,,We willen mensen die hier verblijven iets zinvols te doen geven, maar het moet ook arbeidsmatig zijn’’, zegt ze. ,,Dat gaat van schoonmaken tot het doen van klusjes in de buurt.’’ Participeren en meewerken, dat zijn de sleutelwoorden. Voorbeelden geeft ze liever niet. ,,Ik kan het wel verzinnen maar ik wil liever dat de cliënten dat doen. Vanuit hun eigen kracht, wat ze in het verleden bijvoorbeeld deden.’’ Ze weet nog niet wat er in Haarlem voor de buurt kan worden gedaan. ,,Dat weet ik pas als ik daar ook echt ben.’’

Hugo Bosspak

Larissa Wijnnobel is teammanager van de nachtopvang. Ze krijgt iedereen binnen: ,,Mensen van 18 tot 82 jaar. We hebben hier wel eens iemand in zijn Hugo Bosspak zien binnenkomen.’’ De daklozen mogen maximaal tien nachten verblijven in de nachtopvang. Dat kan met nog eens tien nachten worden verlengd en dan moeten ze door naar een andere plek. ,,Dat is omdat we daklozen willen activeren zelf ook actief te zoeken naar een slaapplaats’’, zegt ze.

Sleutel

Wijnnobel geeft een rondleiding door de nachtopvang. Bij binnenkomst krijgt iedere dakloze een sleutel van zijn kamer. Daarin staan een locker die is voorzien van een persoonlijke code en twee bedden en soms een televisie. Er zijn twee kamers voor stellen. Het gebeurt ook wel eens dat de stapelbedden gezellig naast elkaar worden geschoven. De kamers zien er schoon en netjes uit, maar wel kaal. Wijnnobel: ,,Want mensen willen verder, het is echt niet leuk om hier te zijn.’’ Maar de bewoners weten ook: het is beter dan de straat. Als de regels niet worden nageleefd dan moeten de daklozen eerst naar een andere opvang, maar in het uiterste geval wacht hen de straat.

De nachtopvang zit op de eerste verdieping. Wijnnobel wandelt eerst langs het restaurant waar de radio aanstaat en een donkere man zingt. Tijdens het ontbijt, de lunch en het diner zitten hier snel zo’n zestig mensen te eten. ,,Wij doen de inkoop, maar de keuken wordt door bewoners zelf gedraaid. Dat gaat goed en daar zijn we trots op.’’

hd-opvang3Huisregels

De huisregels zijn duidelijk. Iedereen heeft zijn eigen taak. In de morgen moet alles van de vloer zodat de schoonmakers, ook vaak daklozen, de vloer kunnen dweilen. Fruit en ander eten is verboden in de vertrekken. Overal staan dweilapparaten.

Aan de muren hangt zelfgemaakte kunst van een bewoner die zo blij was dat zijn leven weer op de rails was, dat hij het ene na het andere kleurrijke schilderij schonk.

Op een andere muur is een mooi graffiti-kunstwerk gemaakt. Wijnnobel: ,,We wilden de straat laten terugkomen in het gebouw.’’ Ze wilde ook gordijnen met een print van stenen ,,maar dat kon niet omdat alles brandwerend moet zijn.’’

Afkicken

Afkicken is geen doel op zich in de opvang. De meeste gebruikers zijn al jaren verslaafd aan de goedkoopste variant van cocaïne, crack. Heroïne is uit en drank is vaak bijzaak, zegt teammanager Koen Hendriks die dol is op zijn werk omdat het ’zo dankbaar’ is: . ,,Je kunt mensen niet verplichten te stoppen, maar je kunt ze wel wijzen op de consequenties. Bovendien is het niet altijd raadzaam om te stoppen als iemand al dertig jaar verslaafd is. We sturen hier op gedrag.’’ Een vrolijke dronk is oké maar een kwaaie dronk kan niet.

Trots

Hendriks is trots op de prestaties van HVO-Querido: ‘Hoewel we een moeilijke doelgroep hebben, heeft tachtig procent een dagbesteding. Dat is bijzonder en dat doet heel veel met deze mensen. Ze zijn nuttig en zinvol bezig. Bij twintig procent lukt het niet. Die zijn psychisch niet in staat of te angstig maar toch proberen we ze iets aan te bieden. Desnoods doen ze twee keer per week de afwas terwijl wij ze bij de hand nemen.’

We spraken met drie cliënten. Hieronder hun verhalen.

Emille Johan van Oosterzee

’Streken heb ik niet meer, dat geeft rust.’

Emille Johan van Oosterzee (64) woont zelfstandig in een ’wuifwoning’. Die woning heet zo omdat je er vanuit de opvang op kijkt en naar kunt wuiven. Hij heeft zijn leven aardig op orde. Hij woont al jaren beschermd. ,,Geestelijk gaat het heel goed met me, maar ik denk niet dat ik helemaal op mezelf ga wonen. Dit is mijn eindpunt.

Lichamelijk ben ik wel slecht. Ik slik aidsremmers omdat ik al 17 jaar hiv-positief ben. Ik gebruik niet meer en probeer nu te stoppen met roken vanwege COPD. Ik heb hier rust gevonden. Ik strijk veel overhemden. Dat heen en weer gaan met zo’n strijkbout vind ik fijn. Eten gaat ook goed, een grote eter ben ik niet maar ik haal ’s avonds aardappels en groente of een pizza. Op hordes kennissen zit ik niet te wachten, bewoners zijn hier best op zichzelf. Toenadering tussen mensen hier gaat tot een bepaalde hoogte. Ik ben ook lid van de bewonerscommissie. Ik ben een aanjager en breng problemen naar voren. Bijvoorbeeld over overlast en hygiëne. Als iemand stinkt, zeg ik dat hij moet gaan douchen. Maar soms zijn mensen bang voor water vanwege een psychose, daar kan ik niet over oordelen. Soms schreeuwen mensen hier ook. Dit is een van de laatste plekken waar je heen kunt, zeker als je geestesziek bent. Ik geef deze opvang een 8. Ik ben ook bij het Leger des Heils geweest, maar daar deden ze niet zoveel voor je. Met de omgeving heb ik goed contact. Ik heb veel papier geprikt en we hebben een wasserette waar je voor weinig je was kunt brengen. Je kunt beter naast een daklozenopvang wonen dan een coffeeshop. Streken heb ik niet meer, dat geeft een hoop rust.’’

Amber

’Hier komen was mijn beste keuze.’

Amber (32) kwam via de huisarts binnen als cliënt voor tien dagen. Dat werd nog eens verlengd met tien dagen. ,,Ik heb heel veel gezeurd en kon gelukkig hier blijven om caan de slag te gaan als passantenwerker. Toen ik hier kwam, ging het erg slecht met mij. Ik verzette me als een puber, maar ik ben tot inkeer gekomen en ben mee gaan werken. Dat is de beste keuze geweest die ik ooit heb gemaakt. Ik had enorme schulden. Ik had eerder wel hulp gezocht, maar dat was niet gelukt. Ik was niet verslaafd. Ik ben uiteindelijk doorgestroomd naar de herstartstudio’s en heb daar een high five-traject gedaan. Nu heb ik een appartement en ga ik een opleiding volgen voor een baan in de zorg. Ik wil hier graag gaan werken, met mijn ervaring kan ik anderen goed helpen. Ik weet hoe het is want ik heb hier zelf gezeten. Ik krijg weekgeld en de rest van mijn uitkering gaat naar schuldenpotjes. Uiteindelijk komt het goed met mij. Ik heb altijd gewerkt en heb nu een uitkering maar dat vind ik niet heel fijn. Ik wil graag normaal aan de slag.’’

John

’Ik bedel niet meer, het gaat veel beter.’

John (54) woont vijf jaar in de opvang. Hij heeft zijn eigen appartement. Hij moest zich een tijd lang elke week melden bij zijn begeleider Koen Hendriks voor een gesprek. Koen geeft vaak complimenten en daar groeit John van. ,,Ik wil mijn leven graag aanpakken’’, zegt hij traag. Hij loopt moeizaam en heeft last van zijn ogen en zijn rug. Hij is erg mager. Afkicken is voor hem geen optie. ,,Ik gebruik al vanaf mijn achttiende.’’ Hij is wel blij dat hij van de straat is waar hij tien jaar heeft gewoond. ,,Ik gebruik nu methadon en wiet. Helemaal afkicken is lastig, dat heb ik al zo vaak geprobeerd maar dan haal ik toch weer een balletje. Ik vind dit een goeie opvang want ik ben goed bezig. Af en toe pak ik ’s avonds om elf uur mijn mountainbike en dan ga ik lekker door het Vondelpark fietsen. Bedelen doe ik niet meer. Ik denk ook niet meer constant: ik moet geld voor een balletje. Ik gebruik veel minder nu. Het gaat een stuk beter, maar het gaat stap voor stap. Op mezelf wonen zit er denk ik niet in. Maar dit is ook voor mij prima zo.’’

 

Reacties ( 1 )

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *