Verhalen

Thessa de Langen werkt sinds september dit jaar als maatschappelijk werker bij ons Martien Schaaperhuis op IJburg. Maar ze werkt al veel langer bij ons. Dit jaar is ze 25 jaar in dienst bij HVO-Querido. Deze mijlpaal vormt een mooie aanleiding om even stil te staan bij een lange loopbaan en wat bespiegelingen over het vak ten beste te geven. Voor de goede orde: Thessa gaat dus niet weg. Nog lang niet.

‘Ik ben in 1977 in Amsterdam geboren en opgegroeid in Hoofdorp. Mijn vader en moeder werkten allebei voor de KLM. Het was dus heel logisch dat zij daarheen verhuisden. Ik was toen drie en ik woon er nog steeds, met mijn zoon.’

Wat wilde jij worden als kind?

Juffrouw! Mijn eerste idee was het onderwijs. Tijdens de Sociale Academie heb ik ook een jaar Pabo gedaan. Maar jaar in, jaar uit dezelfde lesstof geven, leek me een beetje eentonig. De mogelijkheden die ik zag tijdens de opleiding maatschappelijk werk aan de HvA waren diverser en breder. Dus ik heb de Sociale Academie afgemaakt, met als specialisatie GGZ, dat vond ik interessanter. En ach, ik zou wel zien waar ik dan terecht zou komen.

Ondertussen deed ik vrijwilligerswerk bij het Rode Kruis met vluchtelingenjongeren. Allerlei activiteiten, zoals de jaarlijkse zomervakantie. Toen merkte ik dat ik veel plezier haalde uit dingen organiseren en in een team werken.

Hoe ben je bij HVO-Querido gekomen?

Tijdens mijn vrijwilligerswerk kwam ik een man tegen die bij de afdeling Jonker werkte van HVO werkte als mentor van ama’s, alleenstaande minderjarige asielzoekers. Dat was Kemi Berisha, hij werkt nog altijd bij ons, nu bij het Ambulant team gezinnen. Hij zei: misschien moet je bij HVO-Querido komen werken. Dus ik gesolliciteerd, maar ze vonden mij te jong. Ik was net afgestudeerd. Toen heeft Kemi een goed woordje voor me gedaan. Jonge mensen moeten we juist hebben, een frisse wind etc. Dat heeft geholpen, ik werd alsnog aangenomen. Het was november 2000.

Ik vond het meteen leuk. Je werd echt als collega in het team opgenomen, je mocht zelf je werk inrichten. Hoe gaan we die jongeren begeleiden op die woning? Welke woonvaardigheden gaan we ze aanleren? Waar ga je de focus op leggen? De afdeling vluchtelingen van HVO-Querido zette in die tijd huizen op voor ama’s in Hoofddorp. Daar heb ik drie jaar gewerkt.

Daarna combineerde ik nachtdiensten bij kinderwoongroep Amerbos [in het pand waar nu ons Respijthuis zit, red.] met het mentorschap in Venserpolder, want daar hadden we de meeste woningen.
Bij de afdeling vluchtelingen heb ik mensen leren kennen die daarna nog lang voor HVO-Querido hebben gewerkt en nog werken. Lucas van Dongen, Alex de Lange, Hans Buis, Ben Bonouvrier, Charlotte Wilson.

Wat deed je toen die afdeling ophield te bestaan?

Toen kwam de vraag: wat wil jij? Ik heb een gesprek gehad bij Beschermd wonen Indische buurt. Zij waren heel enthousiast en daar ben ik in 2004 gaan werken. Een leuke, goede tijd gehad. Evert Bod werkte daar en Gregor ten Holder. Het kantoor was aan het Linnaeushof, waar ook het DAC zat en andere teams. Dus je zag en kende bijna iedereen, zowel collega’s als cliënten.
Dat heb ik tot 2011 gedaan. Op een gegeven moment begon ik de wisseldiensten lastig te vinden. Toen ben ik overgestapt naar ambulant, Team Oost/Zuidoost. Eerst bleef ik aan het Linnaeushof, begin 2014 zijn we verhuisd naar het Robert Kochplantsoen. Daar heb ik ook een hele tijd gewerkt, tot 2024.

Het matchen van cliënt en begeleider is een mooie ontwikkeling. Dat is cliëntgericht werken. Ik ben een beetje verzorgend en bemoedigend, dat is mijn profiel. Maar ik heb ook mijn docent kant, ik leg graag even uit hoe het zit.

Wat maakt persoonlijk begeleider leuk, waarom is dat een boeiende functie?

Dat komt denk ik omdat het gaat over het opbouwen van een vertrouwensrelatie. Je werkt met mensen samen om bepaalde doelen te bereiken. Vanuit hun kracht kijk je samen wat er mogelijk is. Je gelooft in mensen. Ze kunnen het! En als het een keer mislukt, dan proberen we het gewoon opnieuw.
Het is interessant om te zien hoe mensen zich in een nieuwe groep of in een nieuwe woning opnieuw uit kunnen vinden. Hoe ze een betere versie van zichzelf kunnen neerzetten.

Soms is het nodig dat mensen uit hun oude situatie breken. Dat ze zich, bijvoorbeeld na een periode van dakloosheid, weer op de kaart zetten en verder gaan met de doelen die ze hadden.
Dat je een stuk met mensen mee mag lopen, dat geeft zoveel voldoening. Dat ze aan het eind van de rit zeggen, nou bedankt. Die investering maakt het voor mij de moeite waard.

De onderlinge samenwerking met collega’s is heel sterk in dit werk, daar komt veel energie uit. Dat je als team zoveel kunt betekenen voor mensen. Met z’n allen voel je die verbintenis om andere mensen te kunnen helpen. Eigenlijk is het heel simpel.

Hier bij het Martien Schaaperhuis, in een 24-uurssetting, heb je ook heel sterk het gevoel dat je het met elkaar doet. Het is heel leuk om daar onderdeel van te zijn.

Als je kijkt naar nu en 25 jaar geleden, zie jij dan vooral verschillen of overeenkomsten?

Allebei. Het vakmanschap als hulpverlener is ongeveer gelijk, maar de organisatie van het werk is veel professioneler en zakelijker geworden. Als je ziet hoe we met veiligheid en privacy omgaan bijvoorbeeld, hoe we rapporteren. Er zijn nu veel meer regels en normen.
Maar de relatie, het contact dat je als hulpverlener hebt met cliënten, dat is nog steeds hetzelfde. En in dat contact gebeurt het, dat is ons werk.
Onderzoeken waar iemands krachten liggen om samen te werken aan doelen die mensen willen en kunnen bereiken.

Heb je wel eens getwijfeld aan de koers van HVO-Querido?

Soms slaan dingen een beetje door. Ik heb wel eens gedacht: zijn we nou met z’n allen een beetje gek aan het worden? Toen er vanuit de organisatie heel erg vanuit de eigen regie moest worden gewerkt, heb ik daar wel eens vraagtekens bij gezet. Want er zijn ook mensen die de regie zelf nog niet kunnen pakken. En we dragen wel de zorg voor die mensen, hè. Wanneer laat je de regie bij de cliënt en wanneer neem je over? Dat blijft de vraag en het antwoord is maatwerk.
Soms moeten mensen echt fouten maken om van te leren. Dat leerproces moet je ze niet ontnemen. Als wij problemen blijven wegnemen, leren ze er uiteindelijk niks van.

Nu ben je maatschappelijk werker. In hoeverre is dat anders?

Samen met mijn collega Christien Hager ben ik verantwoordelijk voor de financiën van onze bewoners, de materiële hulpverlening. Met z’n tweeën kennen wij alle klanten. Als er complexere problemen spelen, maken wij tijdelijk onderdeel uit van de begeleiding. Dat maakt het werk leuk en afwisselend. En er zijn meer dingen die ik interessant vind. Beleidsstukken vertalen naar de praktijk, naastenbeleid, werkprocessen beschrijven, goed kijken naar wat ondersteunend is voor het uitvoeren van het werk.

Heb je ooit een andere functie overwogen?

Jawel, ik ben een jaar zorgcoördinator geweest bij De Vaart. Daar heb ik veel van geleerd.

Wat is voor jou de essentie van HVO-Querido?

Geloof! Wij geloven in de kansen van cliënten en we nemen ze serieus. Daar moeten we voor blijven staan. Je werkt vanuit de overtuiging dat mensen kunnen veranderen, dat ze stappen kunnen maken. Ik kan er helemaal niet tegen als er al op voorhand wordt gezegd dat het niet gaat lukken, dat iemand het wel niet zal redden. Dan zeg ik: maar we gaan het wel proberen!

Mensen hoeven echt geen modelburgers te zijn. Als je aan een paar basisdingen voldoet, is het voor mij goed. Huur betalen, op je afspraak komen en nog weten wie ik ben, dan kunnen we verder. Dan mag je daarnaast best wat fantastische verhalen vertellen.
Het gaat er als hulpverlener ook om dat interesse hebt in de ander. Want zo maak je verbinding. Wat heeft iemand meegemaakt? Waar komt ie vandaan? Wat heeft ie ooit normaal gevonden?

Voor mij persoonlijk voelt HVO-Querido bijna als familie. Ik ken hier zoveel mensen al zo lang, ik voel een enorme verbinding. En ik ga nog steeds met plezier naar mijn werk.

Als ik denk aan onze doelgroep, dan zijn dat vaak mensen die kampen met eenzaamheid. Zwarte schapen die zich buitengesloten voelen en zich een beetje afzonderen. De wat stillere mensen met hun eigenaardigheden, een beetje somber, daar voel ik affiniteit mee. Ik zie het als mijn taak om een stukje met ze op te lopen en ze aandacht te geven. Kijken waar ze aansluiting kunnen vinden om hun netwerk wat te vergroten.

Vanochtend was ik op een uitvaart van een cliënt die twintig jaar door HVO-Querido is begeleid. Een beetje een kluizenaar. Maar op goede momenten gingen we naar het park, koffiedrinken en dan zat ie te genieten van de buitenlucht en grapjes te maken. Dat zijn mooie kleine momenten. Op die uitvaart vond ik het fijn om te zien dat wij de meeste familieleden al lang goed kenden, dat we een onderdeel van zijn netwerk waren.

Geld en praktische bezwaren spelen even geen rol. Wat zou jij als eerste aanpakken?

De wachtlijsten. Instellingen zitten vol, daarom zou ik in Amsterdam meer opnamelocaties of herstelklinieken willen. Mensen blijven nu te lang op straat, ze moeten zichzelf of anderen iets aandoen, voordat er actie wordt ondernomen. De GGZ is zo uitgedund. Daar zou ik in investeren.
Van het geld dat over is zou ik leuke dingen organiseren die het welzijn van bewoners verhogen.

Als ik je zo hoor, blijf jij dit werk nog 25 jaar doen.

Ik denk het wel, haha. Ik voel een grote mate van loyaliteit. Dit werk hoor ik gewoon te doen, ik ben ermee vergroeid. En ik ben ook trots. Op wat ik heb gedaan en dagelijks doe. Op met wie ik samen heb gewerkt, op wat ik beleef en op de ontwikkeling die ik nog altijd doormaak. Ik ben nog lang niet uitgekeken en uitgeleerd. Er zitten voor mij nog genoeg mogelijkheden in HVO-Querido.

Kijk hier voor meer verhalen en artikelen over ons Martien Schaaperhuis.