Nieuws

Dwarsdenkers dromen de toekomst

Zet negen ontwerpers die elkaar niet kennen aan het werk. Regel een zaaltje, pizza’s en zorg voor een snelkookpansfeer waarin in vier uur tijd iets moet worden opgeleverd. En je zult versteld staan van het resultaat…

Zo was ook de ervaring op 15 februari 2018. Toen organiseerden Cordaan, Volksbond Streetcornerwork, het Leger des Heils en HVO-Querido een kantinedebat voorafgegaan door een ontwerpsessie voor en door negen ‘dwarsdenkers.’ Het resultaat mocht er wezen. Allereerst was de verbazing niet gering dat het lukte om van negen mensen die elkaar niet kenden, in een mum van tijd een team te smeden. Daarnaast lukte het inderdaad om vier invalshoeken te ontwikkelen op een van de meest aansprekende zorgthema’s van dit moment: de toekomst van 24-uursvoorzieningen.

De vier invalshoeken die de ontwerpers bedachten

Waar? De 24-uursvoorziening van de toekomst bestaat al! Deze voorziening draagt de naam Sugar Hill en staat in New York. Een uniek pand waarin mensen met psychische kwetsbaarheid de ruimte delen met andere burgers, ondernemers en een kinderdagverblijf, waarin de buurt van harte welkom is en waarmee door middel van kunstwerken de interne bewegwijzering geregeld is.

Hoe? Mensen die gebruik maken van 24-uurs zorg, hebben allemaal iets anders nodig. Voor sommige mensen is een woonvoorziening een tussenstap in hun wooncarrière, voor anderen is het hun thuis voor de rest van hun leven. Sommigen mensen zoeken structuur, anderen juist vrijheid. En tot slot wonen sommige mensen liever op zichzelf en kiezen anderen bewust voor samenwonen in een groep. Er is dus niet één voorziening van de toekomst; er is variatie nodig. En niet minder belangrijk: medewerkers moeten affiniteit hebben met de voorkeursstijl van de bewoners.

Samenhang in de wijk? Zo’n 24-uursvoorziening moet niet een eiland in de wijk zijn, maar er geheel en al in opgaan. Je kunt zo’n wijk gerust een ecosysteem noemen waarin sommige mensen nooit een beroep op zorg zullen doen, anderen een enkele keer, of regelmatig. En weer anderen zullen er chronisch gebruik van maken. Zie dat als een continuüm.

Hoe regel je dat? Geef voor al de bewoners van zo’n voorziening zelf veel verantwoordelijkheid. Laat ze zelf bepalen wat de gedragsregels zijn op de afdeling of op de gang. Onderling kunnen mensen heel goed regelen hoe die 24-uursvoorziening gemanaged moet worden.

De presentatie van deze vier invalshoeken was deze avond in handen van respectievelijk Rokus Loopik, Max Huber, Michael Milo en Ron Tjerks.

In gesprek

De inkt van deze vier perspectieven was nog niet droog, of zo’n 80 professionals uit de zorg gingen in gesprek over het ontwikkelde concept. Diezelfde avond ontwikkelde zich een levendige discussie: is het idee levensvatbaar? Consensus: jazeker! Sterker nog, zo betoogde Leger des Heils-directeur Harry Doef, het droomscenario van Sugar Hill bestaat al een beetje in Amsterdam. Je vindt het in de Hilversumstraat in Amsterdam Noord.
Andere deelnemers zagen zich er al werken. Met kunst in het pand in plaats van stigmatiserende bordjes, en met een leefklimaat dat bewoners met  elkaar bepalen.
De integratie die het New Yorkse pand in zich houdt: diverse groepen mensen die met elkaar een multifunctionele ruimte delen, sprak de meeste deelnemers aan het debat erg aan en ging verder dan wat je nu al ziet. Want de huidige praktijk smaakt vaak al een beetje naar de toekomst die de negen dwarsdenkers ontwierpen, al gaat het hen nu nog niet ver genoeg.

Pitches

Om te verkennen in hoeverre de toekomst zich in 2017 en 2018 al aandient, brachten medewerkers van de vier instellingen in kleine groepjes een werkbezoek aan een collega-zorginstelling. Ze hielden korte pitches over hun bezoek aan Kraaipan Oase (Kelly Hendriks en David Rendell van het Leger des Heils), de Noordkaap aan de Hilversumstraat in Amsterdam Noord (René van Veen van Volksbond Streetcornerwork), Place2BU Utrecht (Monique Waarts van HVO-Querido) en Je Eigen Stek (Christa Baas van het Leger des Heils). Grote gemene deler: door het treffen van de juiste mix van bewoners en voldoende zelfregie zijn aansprekende resultaten te boeken.

Verder?

Doel van het gezamenlijke initiatief van  Volksbond Streetcornerwork, Cordaan, het Leger des Heils en HVO-Querido was de deelnemers te inspireren. Ideeën losmaken voor het wonen en werken in de 24-uursvoorziening zoals we die over enkele jaren mogelijk zullen leren kennen. De ontwerpmiddag en de discussie ‘s avonds smaakten naar meer. Inmiddels zijn plannen in de maak voor een opvolger van deze dwarskijksessie. Wordt vervolgd!



De sfeer proeven van het kantinedebat ‘s avonds? De foto- en filmclub van Volksbond Streetcornerwork maakte een film van de avond.

Illustrator John Prop schetste het ontwerpproces in een aantal aansprekende tekeningen.


Ontwerpteam

  • Marinus Knulst, is oprichter en voorzitter van Natuurlijk IJburg, een wijkinitiatief voor een groene, sociale en duurzame buurt
  • Susan van Klaveren, is adviseur bij Platform31 op het terrein van wonen.  Zij is als projectleider verbonden aan het experiment Weer thuis in de wijk en doet onderzoek naar Magix Mix
  • Arjan Haaima, Arjan is architect en conceptontwikkelaar in huisvesting voor kwetsbare groepen
  • Elmy Everaert, is adviseur bij woningstichting Eigen Haard
  • Rokus Loopik, is sociaal psychiatrisch verpleegkundige en sociaal ondernemer. Hij werkte 20 jaar op straat, in Amsterdam, en hielp dak- en thuisloze mensen met complexe problematiek. Hij was initiator van Housing First in Nederland
  • Max Huber, is docent-onderzoeker bij de Hogeschool van Amsterdam en verbonden aan de Werkplaats sociaal domein
  • Michael Milo, is initiatiefnemer/bestuurslid van Stichting De Nieuwe GGZ en actief in SamenBeter een transformatieve beweging voor een gezonde samenleving met een proeftuin in Westerpark
  • Ivory Adriaans, is lid van de Kerngroep van de Jan Rebelstraat
  • Ron Tjerks, is lid van de kerngroep Jan Rebelstraat

 

 

Reacties ( 0 )

    Geef een reactie

    Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *