Peter van der Putten woont sinds twee in het Martien Schaaperhuis, een woonvoorziening voor zestig mensen van HVO-Querido op IJburg. Hij is een van de bewoners die een recept (cheesecake) hebben bijgedragen aan het kookboek De smaak van samen. Hij staat zelfs op de cover.
Peter van der Putten (1968) is een geboren en getogen Amsterdammer en dan kun je horen ook. Zijn wieg staat op de Wallen. Op zijn tweede verhuist hij naar de Kijkduinstraat in Bos en Lommer en vanaf zijn negende woont hij aan de Fahrenheitsingel in de Watergraafsmeer. Peter kijkt terug op een jeugd vol tegenslagen.
Veel meegemaakt
‘Ik heb zoveel meegemaakt,’ verzucht Peter. ‘Mijn moeder werkte in de horeca, zij had een café aan de Lange Niezel, mijn vader was visser van beroep. Ze hadden altijd ruzie. Altijd veel geschreeuw en ellende in huis. Ik weet nog goed dat ik vaak met Marjan, mijn kleine zussie, boven aan de trap zat te hopen dat het stopte. Ik probeerde haar dan te troosten.
Mijn ouders zijn in 1975 gescheiden.
In 1978 is mijn vader met zijn auto uit een gracht getakeld. Of hij is vermoord weten we niet, daar hebben wij nooit meer iets over gehoord van de politie. Maar dag ervoor had ie 10.000 gulden van de bank gehaald en zijn handen waren met tape aan het stuur vastgeplakt.
Ik heb er toen geen traan om gelaten.’
Zusje
Peter heeft in die tijd namelijk wel iets anders aan zijn hoofd. Hij is ondersteboven van de dood van zijn zusje een paar maanden daarvoor. ‘Zij is op 21 maart 1978 verongelukt,’ vertelt hij. ‘De metro was toen net nieuw en als kind mocht je gratis. Ik ging naar Gaasperplas en zij ging met me mee. Ik was tien en zij was acht. Ze is toen op de een of andere manier tussen twee treinstellen terecht gekomen en overleden. [Zie het bericht over dit ongeluk in NRC Handelsblad, red.] Ze ligt op de Nieuwe Ooster.’
‘Iedereen zei: het is niet jouw schuld. Ook mijn moeder heeft me daar nooit verwijten over gemaakt. En ik weet dat allemaal wel, maar voor mij voelt het anders. Want als ik niet in die metro was gestapt, dan was zij niet achter me aangegaan.’
Peter op IJburg
Sjakie
‘Afijn, ik heb niet echt een gelukkige jeugd gehad, zegt Peter. ‘Daar kan ik zoveel verhalen over vertellen, maar laten we dat maar niet doen. Ondanks alles heb ik ook goeie herinneringen. Ik probeer de slechte dingen weg te denken. Met kerst bijvoorbeeld maakte mijn moeder het huis altijd mooi, met een wit laken op tafel met rode linten. Met Sjakie, onze bouvier, liepen we dan door een dik pak sneeuw. Dat waren mooie dingen’
‘Vorig jaar is café De Omval gesloopt. Dat doet me toch wel wat. Daarmee is een stukje van mijn jeugd weg, want daar heb ik jarenlang tegengaan gekeken. Als ik wakker werd aan de Fahrenheitsingel zag ik dat café. Mijn moeder heeft nog geprobeerd om het over te nemen.’
Kok
Na de lagere school gaat Peter naar de Berkhoff, een school voor koks en banketbakkers, dan nog aan het begin van de Wibautstraat, vlakbij zijn huis. ‘Kok leek mij een mooi beroep, dat wou ik worden. Maar wat weet je ervan als je twaalf jaar oud bent?
Al snel ging ik daarnaast werken bij het zelfbedieningsrestaurant van de RAI, de free flow. Na mijn school ging ik daar fulltime aan de slag. Dat heb ik een paar jaar gedaan. Maar kok, dat is een heel hectisch en stressvol beroep. Daar kon ik helemaal niet tegen, ik was heel emotioneel, dat ben ik eigenlijk nog steeds, ik sloeg gewoon dicht.’
Peter op de cover van het kookboek De smaak van samen
Verslaafd
Peter: ‘In 1988 moest ik in militaire dienst, dat had je nog in die tijd. Met wachtlopen kon je vrije dagen verdienen, dus dat deed ik samen met een maat, een jongen uit Roosendaal. In dat jaar werd het Nederlands elftal Europees kampioen. Dat was feest, dus wij naar Amsterdam. Mijn maat kocht wat bolletjes heroïne en die hebben we samen opgerookt. Zo ben ik verslaafd geraakt, met alle consequenties van dien.
Ik moest in Utrecht komen, bij een militair hospitaal, voor een bloedonderzoek en werd meteen ontslagen uit dienst.’
Martien Schaaperhuis
‘Daarna ben ik jarenlang zwaar verslaafd geweest,’ vervolgt Peter. ‘Verslaving is een demon, het is alsof de duivel in je zit. Ik woonde in Amsterdam Oost, overal en nergens. Dakloos geweest ook, een jaar of vijf.
En sinds twee jaar woon ik nu hier, in het Martien Schaaperhuis. Mijn eerste jaren clean. De beste tijd van mijn leven tot nu toe. Ik ben hartstikke blij dat ik hier terecht ben gekomen. We leven hier goed, het is echt home sweet home. De tijd vliegt voorbij.
Het liefste zou ik hier blijven. Maar dat kan niet hè. Ze noemen dit een doorstroomvoorziening, je moet verder. Het Martien Schaaperhuis is een opstapje naar zelfstandigheid. Maar als ik hier nog tien jaar zou mogen wonen, dan zou ik daar meteen voor tekenen.’
Goede sfeer
‘Ik zou niet zo snel een minpunt kunnen opnoemen van het Martien Schaaperhuis,’ aldus Peter. ‘Je kunt natuurlijk overal over zeiken, maar dat zeg ik: doe er dan zelf wat aan.
Het eten is hier voortreffelijk en als je hulp nodig hebt, hoef te maar een kik te geven. Kim is mijn begeleidster, ik ben heel tevreden over haar. Ze gaat bijvoorbeeld mee naar de fysio en ze regelt mijn “buitenzaken,” zoals de administratie.
Op de gang is hier wel eens wat reuring, maar dat hoort erbij als je meer mensen woont. Er hangt hier gewoon een goede sfeer. Ook al is het maar tijdelijk, het voelt toch heel vertrouwd.’
Werken
Peter: ‘Overdag doe ik dagbesteding bij de buren, Basic Activering is dat. Ik ben blij dat ik daar werk heb. Ik wil me niet gaan zitten vervelen, want ik wil een terugval geen kans geven. Als ik hier weg ben, dan blijf ik er werken. Volgens mij zijn ze daar wel tevreden over mij.’
Wonen
‘Ik zou overal wel willen wonen,’ vertelt Peter, ‘maar niet in Amsterdam Oost. Dat durf ik niet aan. Dat is, hoe noem je dat, de kat op het spek binden. Vanaf hier ga ik de hele stad door, maar Oost daar kom ik niet, daar ben ik nog geen één keer geweest. Die buurt heeft een slechte invloed op mij. Dat doet me teveel denken aan ellende.
Buiten de stad zou ik ook best willen wonen, in Drenthe of zo. Maar ja, wie ken ik daar?’
Kijk hier voor meer artikelen en verhalen over het Martien Schaaperhuis.
