Collega Jovanka begeleidt Patrick en andere Amsterdammers wanneer ze op de wachtlijst staan om van HVO-Querido zorg en onderdak te krijgen. Daar vertellen ze meer over tijdens dit interview bij Radio De Verbinding.
Wanneer krijgt iemand wachtlijstbegeleiding en wat houdt het in? Waarom stopt onze begeleiding niet bij de sleuteloverdracht?
Lees hieronder verder of luister de opname terug via Salto.nl.
Wanneer krijgt iemand wachtlijstbegeleiding van HVO-Querido?
Wanneer iemand op de wachtlijst staat voor zorg en wonen via HVO-Querido, dan krijgt die wachtlijstbegeleiding van ons. Dat betekent dat diegene dan samen aan doelen en hulpvragen kan werken met een begeleider.
De begeleiding die we bieden, richt zich op werken aan het herstel en het (uit)bouwen van een netwerk. Door al aan hulpvragen te werken wanneer iemand op de wachtlijst staan, zorgen we voor een zachte landing in de nieuwe woonplek.
Jovanka is een van de collega’s die wachtlijstbegeleiding biedt. Ze vertelt: ‘Als dakloze mensen gescreend worden door de Gemeente Amsterdam, komen ze op een wachtlijst te staan. Die lijsten zijn nogal lang, dus het gaat vaak om een langdurig traject met langdurige ondersteuning. Echt van screening tot wonen op locatie of een omslagwoning.’
‘Jovanka heeft me door het hele traject heen gesleept,’ vertelt Patrick. ‘Sinds begin dit jaar heb ik een nieuwe omslagwoning en daar verblijf ik met veel plezier, al is het wel even wennen.’
Wat houdt wachtlijstbegeleiding in?
‘Ik sta echt naast iemand,’ legt Jovanka uit. ‘Want aan je herstel werken, doe je uiteindelijk zelf. Dat kan ik niet voor iemand doen. Ik probeer gewoon te helpen met de moed erin houden. Benoemen dat er altijd wel een einde aan een vervelende situatie komt. Samen ergens naartoe werken, zelfs al lijkt het doel zo ver weg.’
Jovanka is zelf ook een mooi voorbeeld met het leven dat ze heeft opgebouwd. ‘Ik weet vanuit mijn eigen verleden hoe het is om op straat te leven. Dat maakt de verbinding met de mensen die ik begeleid sterker. Ik weet namelijk hoe zwaar de laatste loodjes kunnen wegen.’
Ondersteuning verder dan de drempel van de voordeur
Grote veranderingen veroorzaken veel spanning
Patrick vertelt: ‘Je leeft echt toe naar dat dak boven je hoofd en neemt aan daarmee al je problemen zijn opgelost. Maar eigenlijk krijg je er eerst juist meer gedoe bij. Alles is nieuw en onbekend, en het kan eenzaam zijn.’
‘Aan het krijgen van een woning, hangen vaak zulke hoge verwachtingen van geluk, dat het veel spanning kan opleveren,’ legt Jovanka uit. ‘Een terugval vlak voordat iemand een woning krijgt, is minder zeldzaam dan je misschien zou verwachten. Het is een ingrijpende verandering en soms blijkt dat mensen daar toch nog niet klaar voor zijn zodra het moment eenmaal daar is.’
Rust maakt ruimte voor confronterende gevoelens
‘Ook als mensen eenmaal wel die woning hebben, zijn ze er nog niet,’ zegt Jovanka. ‘Je wordt dan ineens geconfronteerd met gevoelens waar je al jaren voor wegrent. Je hebt de afleiding van proberen te overleven niet meer als je een veilige thuishaven hebt. Juist daarom is het belangrijk om als begeleider naast iemand te blijven staan, ook als die een woning heeft gekregen. Bij de sleuteloverdracht geef ik als wachtlijstbegeleider daarom het stokje door aan mijn collega’s ambulante begeleiding.’

Lege huiskamer
Eenzaamheid ligt op de loer
Patrick vertelt: ‘Ik vind het moeilijk om dingen buiten mijn comfortzone te ondernemen. Vanaf 10 jaar oud had ik al foute vrienden. Daardoor ben ik wantrouwig en neem ik van tevoren al aan dat mensen me niet moeten, dus creëer ik afstand. Ik voel me soms nog steeds die straatjongen die zich tegen alles en iedereen verzet om zijn onzekerheden te verbergen. Dan kan je wel eenzaam worden, alleen in je nieuwe woning.’
Lees ook dit artikel met 7 tips om eenzaamheid tegen te gaan.
‘Daarbij komt dat dakloze mensen een andere levensloop hebben dan de meeste andere Amsterdammers,’ vult Jovanka aan. ‘Dat vervreemdt, maar kan ook heel mooi zijn en je een authentiek mens maken. Daarom heb ik nog steeds zoveel verbinding met de Amsterdammers met een achtergrond in dakloosheid en verslaving.’
‘Daarnaast heb je al zoveel aan je hoofd als je net een woning hebt. Een nieuw leven opbouwen is gewoon loodzwaar, zeker zonder sociaal netwerk,’ benoemt Jovanka. ‘Kom er maar eens tussen, met al de mensen die alles voor elkaar lijken te hebben.’
Patrick: ‘Verbinding maken, vriendschappen onderhouden, dat vind ik gewoon lastig. Zonder HVO-Querido zou ik het niet van de grond gekregen hebben. Ik ben nu zover dat ik zoek naar een passende dagbesteding.’
Herstellen duurt nou eenmaal lang
‘Herstel is echt een langdurig proces,’ benadrukt Jovanka. Daarom is het zo belangrijk dat begeleiding niet stopt bij de sleuteloverdracht. ‘Zeker als je veel ontwrichtende gebeurtenissen hebt meegemaakt, ben je daar niet ineens overheen.’
Jovanka: ‘Mijn eigen ervaringen zijn van 20 jaar geleden en ik heb er pas sinds kort helemaal vrede mee. Het is natuurlijk niet 20 jaar lang een tranendal geweest voor mij, maar een breuk in je zelfvertrouwen heelt niet zomaar. Ondanks mijn twee fantastische kinderen, goeie baan en fijne woning, heb ik me heel lang leeg gevoeld. Ik voelde me altijd minder dan een ander. Stapje voor stapje werd het beter. Dat zie ik ook in de mensen die ik begeleid en daar moet je begrip voor hebben. Zij bepalen het tempo van hun herstel, niet ik.’
‘Soms moet je jezelf tijdelijk uitgummen als begeleider’
‘Juist omdat je een ander ook een fijn leven gunt, is het soms moeilijk om niet te snel te gaan,’ gaat Jovanka verder. ‘Ik heb zo’n mooi leven opgebouwd en dat wil ik ook graag voor de mensen die ik begeleid. Maar, je wil voorkomen dat mensen het voor jou gaan doen in plaats van voor zichzelf. Dat je te veel druk op iemand gaat leggen.’
‘Je moet altijd aansluiten bij de behoeften van degene die je begeleidt,’ benadrukt Jovanka. ‘Daarom moet je jezelf soms eigenlijk even uitgummen. Echt de belangen van de ander aanvoelen. En als je dan toch even te snel gaat, moet je daarop kunnen reflecteren. Dan bel ik achteraf altijd even om dat te benoemen en mijn excuses aan te bieden. Dat maakt een goede begeleider.’
Meer weten hoe Jovanka haar ervaringskennis inzet in haar werk? Lees verder in een interview met haar over radicale aansluiting.
Ik wil ook begeleider worden
Lijkt het jou wel wat om mensen zoals Patrick te helpen hun leven weer op te bouwen? Neem dan een kijkje tussen onze vacatures. Zij-instromers zijn voor de functie van begeleider erg welkom!


