HVO-Querido heeft slechts gedeeltelijk ingeschreven op de aanbesteding Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang van de gemeente Haarlem. Na zorgvuldige afweging nam de directie dit moeilijke besluit, omdat we met het totaal aan gestelde voorwaarden niet de gewenste kwaliteit van zorg en arbeidsomstandigheden kon bieden. Dat betekent dat we Haarlem na ruim negen jaar gaan verlaten.
Onze twee vestigingen aldaar, de Wilhelminastraat en de Velserpoort, dragen we over aan andere organisaties. Vanaf 1 oktober neemt perMens de Velserpoort over en het Leges des Heils de Wilhelminastraat. Deze partijen hebben van de gemeente de opdracht gekregen om, naast het bieden van opvang, een sterkere focus te leggen op het zo snel mogelijk begeleiden van cliënten naar zelfstandig wonen. Dit sluit aan bij de regionale doelstelling om de druk op de maatschappelijke opvang te verlichten.
HVO-Querido blijft overigens wel actief in de regio Kennemerland met de afdeling Spaarnevleugels in Hoofddorp.
Wat betekent dit voor de bewoners?
Voor de mensen in de opvang is het uitgangspunt dat zij niets zullen merken van de overgang, aangezien de kwaliteitstandaarden ongewijzigd blijven. Alle collega’s die dat willen, kunnen hun werk voortzetten onder hun nieuwe werkgevers.
Even terug in de tijd
In Haarlem begint HVO-Querido in 2015 met een nachtopvang aan de Bakenessergracht en een dagopvang aan het Magdalenahof, locaties die worden overgenomen van het Leger des Heils. Joris de Heus, teammanager in Haarlem van 2016 tot en met 2021, weet het nog goed.
‘Opvang in slaapzalen, weinig kwaliteit,’ aldus Joris. ‘Het was BBB, bed, bad en brood. Meer niet. Er was een wereld te winnen. Wij hebben daar om te beginnen de B van begeleiding aan toegevoegd. HVO-Querido heeft bijvoorbeeld maatschappelijk werkers ingezet, een kwaliteitsimpuls. We zijn begonnen met trajecten, het bieden van perspectief. We hebben veel werk gemaakt van het bevorderen van de uitstroom. En met succes. Per jaar stromen hier tegenwoordig zo’n 100 mensen uit de maatschappelijke opvang.’
Afscheidsbijeenkomst, midden: Joris de Heus, voormalig teammanager in Haarlem
Verwaarloosde voorzieningen
‘Twee oude, verwaarloosde voorzieningen, dat heeft z’n weerslag op mensen,’ vervolgt Joris. ‘Dan ligt de nadruk bijna vanzelf op beheersing, in plaats van ontwikkeling en herstel van cliënten. Die oude panden moesten plaatsmaken voor één nieuwe, de Wilhelminastraat. Een pand dat niet voor bewoning was gebouwd, want het was een oud bankgebouw van ING.’
Joris: ‘Van heel weinig iets maken, dat is gelukt. Het moest bovendien multifunctioneel worden, dus niet alleen voor HVO-Querido, maar ook voor de GGD, voor GGZ inGeest en voor de verslavingszorg. Daardoor ligt er voortdurend veel druk op de Wilhelminastraat. Het gebouw bevindt zich ook nog eens midden in de stad, veel mensen en partijen kijken mee en vinden er iets van. Dat kost extra energie.’
Hectische tijd
‘Als snel hadden we te weinig capaciteit in Haarlem,’ aldus Joris. ‘We hebben toen tijdelijk een pand in Bennebroek gehad, Villa Zonneheuvel, met ruim twintig bedden. Daar zaten de meer zelfredzame mensen, die gingen elke dag met een bus op en neer. Toen de winter kwam, hadden we weer meer plaatsen nodig en toen is zelfs de oude Bakenessergracht weer even open gegaan. Hier heb je namelijk niet alleen te maken met dakloze mensen uit Haarlem, het gaat om regio Kennemerland. Het was al snel duidelijk dat er structureel meer ruimte moest komen en toen is in hele korte tijd de Velserpoort erbij gekomen, inclusief gezinsopvang.’
‘Het was echt crazy, leuk, maar elke dag was hectisch. Toch hebben we elke dag met z’n allen met veel plezier gewerkt,’ aldus Joris. ‘Samen zijn we het avontuur aangegaan. Ik zou het in ieder geval morgen weer doen.’
Afscheid in Haarlem, Xander Tak met een bewoner bij de Wilhelminastraat
(On)rust in de 24-uursopvang
‘In eerste instantie was de Velserpoort alleen een nachtopvang,’ legt Joris uit. ‘Mensen moesten er overdag uit. Dat gaf veel onrust. Nu is het gelukkig een 24-uursopvang, dat is veel beter. Een groot nadeel blijft het delen van kamers met meerdere personen. Dat leidt altijd wel tot enige onrust. Meer orde handhaven dan een ontwikkelperspectief bieden, dat moet je niet structureel willen als zorgorganisatie.’
Joris vult aan: ‘Wat mij betreft zou de Wilhelminastraat opnieuw naar de tekentafel moeten. Pas met een eigen kamer voor iedereen, of met minder zorgaanbieders in een pand, komt er rust. Dan kun je verder.’
Pluim verdienen
‘In de coronatijd ging de Beijneshal open als extra opvanglocatie. We hebben ook nog eventjes Perron 18 gehad, een kleine uitstroomvoorziening naast het station, en de afgelopen twee jaar Hotel Joops, een tijdelijke doorstroomvoorziening, midden in het centrum. Onze collega’s verdienen echt een pluim. Zij hebben ongelooflijk hard gewerkt om de levens van heel veel cliënten weer op de rit te krijgen. Dat is in de meeste gevallen goed gelukt en daar kan ik alleen maar heel trots op zijn,’ benoemt Joris.
Grenzen stellen
‘Zelf ben ik er in Haarlem een tijdje uit geweest,’ besluit Joris. ‘Teveel hooi op mijn vork, te hard gewerkt. Daar heb ik van geleerd dat het goed is om grenzen te stellen. Dus hoe jammer ik het ook vind, ik begrijp heel goed dat HVO-Querido nu ook een grens trekt door niet in te schrijven op de aanbesteding. De voorwaarden moeten echt beter om zorg van kwaliteit te kunnen leveren. We hebben niet voor niks onze visie. We kunnen niet in dezelfde carrousel verder. Als zorgverlener moet je doen wat nodig is. Niet meer, maar zeker niet minder. Daarom moeten de spelregels anders in Haarlem.’
Trots
‘Niet eens bitterzoet, maar gewoon bitter,’ noemt Joeri Snel, onze huidige teammanager in Haarlem, het besluit van HVO-Querido om de activiteiten in Haarlem te stoppen. ‘Het is heel goed te begrijpen, maar het is absoluut niet leuk. Want we hebben hier met zijn allen in ruim negen jaar iets neergezet waar we trots op mogen zijn.’
Het gaat juist zo goed
‘Eind 2021 heb ik het stokje in Haarlem mogen overnemen,’ vertelt Joeri. ‘Wat het voor mij extra bitter maakt, is dat het juist zo goed gaat in Haarlem. Er is rust en eenheid in de teams, het verzuim is laag, er is veel energie en het gaat financieel ook steeds beter. We stonden klaar om gezamenlijk de volgende stappen te zetten om de kwaliteit van onze zorg over de hele linie verder te ontwikkelen. Er was een enorme eensgezindheid bij de teams.’
Joeri: ‘Wij zijn HVO-Querido in Haarlem en wij doen mooie dingen in deze stad, goede dingen voor de mensen in Haarlem. Dat doen we elke dag weer en daar gaan we ook mee door. Ik hoop dat de medewerkers dat trotse wij-gevoel weten vast te houden. Ook als ze straks onder een andere vlag werken.’
Afscheid van Haarlem, teammanager Joeri Snel en bestuurder Jessica Wesselius
Teamspirit
‘Die eensgezindheid, dat wij-gevoel, heeft ervoor gezorgd dat vrijwel alle ruim 50 collega’s ervoor hebben gekozen om voor de huidige doelgroep op de huidige locatie te blijven werken,’ aldus Joeri. ‘De medewerkers hebben dus ook voor elkaar gekozen. Daardoor gaan teams vrijwel in hun geheel over. Dat zegt iets over de teamspirit.’
Joeri: ‘De meeste collega’s snappen de beslissing van HVO-Querido om niet in te schrijven wel gelukkig. Er is begrip, maar dat is puur rationeel. De meesten vinden het in hun hart niet leuk. Het voelt niet als een nederlaag, maar wel als een teleurstelling. We waren goed op weg en dat brokkelt nu af, dat is jammer.’
‘Het ambulante team in Haarlem is helaas het kind van de rekening, want dat vervalt,’ aldus Joeri. ‘Het is een klein team, drie mensen, en nog maar net begonnen. Maar ze hebben in korte tijd grootse dingen gedaan.
‘Ondanks alles heerst er in Haarlem geen grafstemming,’ volgens Joeri. ‘Door de zekerheid is de sfeer best goed, en waar er wat meer onzekerheid is, is de sfeer wel ietsje minder, omdat we nog geen dingen in gang kunnen zetten. Als collega’s weten waar ze aan toe zijn, kunnen ze daardoor alvast weer een beetje vooruit kijken. Er heerst een gevoel van samen: wij blijven het hier doen. Mensen verbinden zich aan mensen. Ik hoop dat de nieuwe partijen zich realiseren wat voor enorm cadeau ze met deze teams krijgen.’
Medewerkers van het eerste uur van HVO-Querido in Haarlem
HVO-Querido zal gemist worden
Joeri: ‘Haarlem gaat HVO-Querido missen, dat hoor ik van veel samenwerkingspartners in de keten, zowel in de stad als in de regio. Dat komt omdat wij ons altijd als een kritische en proactieve en partner opstellen. Men vindt ons doorgaans serieus en betrouwbaar. We brengen bovendien heel veel kennis en ervaring op allerlei terreinen mee uit het Amsterdamse. We spelen vaak een voortrekkersrol. HVO-Querido is vaak de partner die de andere partijen wijst op de ontwikkelingen die in het veld spelen.’
Kwaliteit leveren
‘Je moet als organisatie de zorg leveren die bij je past, die aansluit bij de visie,’ stelt Joeri. ‘HVO-Querido wil duidelijk meer doen dan pappen en nathouden. Meer bieden dan alleen opvang en basisbegeleiding. Het gaat ons ook om perspectief, om rust en herstel en ontwikkeling. Wij willen kwaliteit en een veilig verblijfs- en werkklimaat kunnen leveren. Mensen hebben vaak geen idee hoe zwaar het werk is op een voorziening voor maatschappelijke opvang. Het is keihard werken met een ingewikkelde doelgroep.’
Warme overdracht
‘Onze bewoners zijn er over het algemeen redelijk rustig onder,’ besluit Joeri. ‘De meesten zijn er niet zo mee bezig. Het zal voor hen ook niet ineens allemaal anders worden. Gaandeweg wel, maar dat merk je niet meteen. Wij zullen bovendien investeren in een warme overdracht.’
De samenwerking vieren
Op 27 juni heeft HVO-Querido bij de Wilhelminastraat een afscheidsbijeenkomst georganiseerd met ketenpartners, relaties en medewerkers en oud-medewerkers in Haarlem. Bij deze gelegenheid spreken zorgcoördinator Cherrelle Hessen, teammanager Joeri Snel en bestuurder Jessica Wesselius met name veel lovende woorden over de inzet van onze medewerkers in Haarlem. Zij wensen de opvolgers van HVO-Querido alvast veel succes.
Afscheid in Haarlem, directeur Barbra Velthuizen en wethouder Diana van Loenen
Bij deze gelegenheid vertelt wethouder Diana van Loenen dat ze schrok toen ze hoorde dat HVO-Querido niet had ingeschreven op de aanbesteding. Want onze organisatie blinkt volgens haar uit in ‘inventiviteit, flexibiliteit en een waanzinnige inzet voor de doekgroep.’ HVO-Querido blijft nog tot 1 oktober actief in Haarlem. Volgens de wethouder is het dan ook nog te vroeg voor een afscheidsfeestje. ‘Vandaag vieren we de samenwerking, de successen en de vooruitgang die we samen hebben geboekt.’
