Met elkaar in gesprek over uitbuiting achter de voordeur

Onlangs heeft het Amsterdams Coördinatiepunt Mensenhandel (ACM) van HVO-Querido samen met Fairwork een bijzondere conferentie georganiseerd ter afsluiting van hun gezamenlijke project Uitbuiting achter de voordeur.

Tijdens dit project, dat is ondersteund door de Gemeente Amsterdam en het Steunfonds Amsterdam, hebben ACM en Fairwork samengewerkt aan het signaleren en ondersteunen van slachtoffers van uitbuiting achter de voordeur. Tijdens de conferentie is het publiek geïnformeerd en op een creatieve en interactieve manier aangespoord tot het leveren van een bijdrage over deze thema’s.

Uitbuiting

Uitbuiting is volgens de Nederlandse wet een grove mensenhandel schending en valt onder mensenhandel. In de praktijk gaat het vaak over mensen die werken onder zeer slechte omstandigheden, daar weinig geld voor krijgen en niet weg kunnen uit hun situatie. Er zijn verschillende vormen van uitbuiting, zoals seksuele uitbuiting, criminele uitbuiting en arbeidsuitbuiting. Het project Uitbuiting achter de voordeur was specifiek gericht op casussen van kwetsbare en geïsoleerde slachtoffers van mensenhandel ‘achter de voordeur,’ namelijk in de familie, in het eigen huis of binnen de eigen gemeenschap.

Inzicht en resultaat

Het project Uitbuiting achter de voordeur heeft in drieënhalf jaar tijd meer inzicht gegeven in hoe uitbuiting achter de voordeur er in de praktijk uitziet en hoe het mensen in hun greep kan houden. Verder heeft het project meerdere mensen uit hun uitbuitingssituatie kunnen halen. Door te experimenteren met strategieën zijn er door dit project bovendien lessen geleerd over welke maatregelen wel effectief zijn en welke niet en welke dillema’s en vragen er nog open liggen. Het doel van de conferentie was om dit alles met het publiek te delen, zodat de opgedane kennis en expertise wordt overgedragen en door verschillende organisaties kan worden ingezet in de praktijk.

Theater

Het was geen gewone conferentie zoals we gewend zijn. Het tweede deel van de bijeenkomst werd namelijk begeleid door Maranza, een improvisatietheatergroep met veel ervaring met het inzetten van theatrale middelen ten behoeve van actuele vraagstukken in organisaties. Maranza, in dit geval twee acteurs en een pianist, was de vorm, maar het publiek bepaalde de inhoud. Dit leidde tot prachtige inzichten en openingen.

Verplicht werken

Om de uitbuiting zoals hier bedoeld inzichtelijk te maken was de setting als volgt. Een jong meisje komt uit een ver buitenland (eerst een onbestemd land, gaandeweg het verhaal werd dit ingevuld: Colombia) bij een meneer in huis, een familielid. Zij denkt dat ze een opleiding gaat volgen, hij neemt haar paspoort in en dwingt haar van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat te werken, zowel bij hem thuis als in een restaurant van een neef. Ze komt niet buiten. Gelukkig komt er op een gegeven moment een buurvrouw langs die onraad ruikt, dan een politieman, een hulpverlener etc., een mooie manier om het hele scala aan mogelijke interventies te laten zien, inclusief de dilemma’s die daarbij spelen.
Het publiek werd gevraagd op een groen briefje schrijven wat we vooral moeten blijven doen om uitbuiting tegen te gaan, en op een rood briefje waar we beter meteen mee kunnen stoppen, de do’s en de don’ts. Deze briefjes werden opgehaald en vervolgens in het toneelspel verwerkt. Soms leidde een enkel briefje al tot het refrein van een spontaan lied: Niet ophouden met praten over mensenhandel.

Voorlichting

Een van de voorstellen die door de zaal werd gedaan was algemene voorlichting over uitbuiting achter de voordeur in de vorm van een spotje op tv. Dat was natuurlijk koren op de molen van het improvisatietheater, dus meteen werd de ruwe versie van deze video alvast live op de bühne gebracht. Immers, alle mogelijke betrokkenen waren aanwezig voor een rol. Dus de klant herhaalde: I have rights, de gemeente maakte beleid en de hulpverleners signaleerden.

 

Betrokkenheid en samenwerking

Het publiek werd betrokken in het spel door het bepalen van de richting en verschillende netwerkpartners werden letterlijk in rollen en kostuums gehesen om al improviserend deel te nemen in het verhaal dat samen ter plekke werd gevormd. De uitvoering van het toneelspel is een mooi voorbeeld van wat het bestrijden van uitbuiting achter de voordeur in de praktijk nodig heeft, namelijk: aanwezigheid, bewustzijn, open ogen, betrokkenheid en samenwerking.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *